William Shakespeare kimdir-William Shakespeare hayatı,biyografisi, (1564 - 1616)
En büyük oyun yazarlarindan biri olarak degerlendirilen Ingiliz sair William Shakespeare, yarattigi karakterlerde insan dogasinin en degismez özelliklerini benzersiz bir siir diliyle yansitmasi dolayisiyla, yasadigi yüzyildan bu yana her çagda ve her ülkede en sik sahnelenen oyunlar yazaridir. 1564 yilinda Warwickshireda Stratford-upon-Avonda dogan Shakespearein bunca ününe karsin, hayatina iliskin kesin belge ve bilgiler çok azdir.Babasi ticaretle ugrasan bir isadamiydi. Rönesans sairlerinden olan Shakespeare; büyük bir olasilikla Stratforddaki ortaokulda ögrenim gördü. 18 yasindayken, kendisinden yaklasik sekiz yas büyük olan Anne Hathaway ile evlendi ve bu evlilikten önce bir kizi, sonra biri oglan öbürü kiz ikizler dünyaya geldi. Bu siralarda Stratfordu terk eden Shakespearein, bundan sonra 1592ye kadar ki yasamina iliskin bilgi yoktur. Bu tarihte bir oyun yazarinin yazdigi bir kitapçikta Shakespeare’e deginilmesi, hatta onun baskalarinin oyunlarini çalmakla suçlamasi dolayisiyla, Shakespearein bu sirada bir tiyatro toplulugunda yazar ve oyuncu olarak çalistigi bilinmektedir. Yilda ortalama iki oyun yazan Shakespeare, kendi oyunlarinda da küçük roller aliyordu. 1594’e gelindiginde, Chamberlain Toplulugunun önde gelen bir oyuncusuydu. Ayni yil oyunlari yayimlanmaya basladi. Döneminin bütün özelliklerini tasidigi oyunlarinin basarisi üzerine kazanci gittikçe artan Shakespearein, Kraliçe I. Elizabeth döneminin sonlarinda varlikli bir yasam sürdügü, kendi oyuncu toplulugu için 1599da Londrada yaptirilan Globe Tiyatrosu’nun hisselerinin bir bölümünü satin aldigi bilinmektedir.Londrada birkaç yil daha kalan Shakespeare, daha sonra Stratforda dönerek burada yasamaya basladi ve büyük bir olasilikla son oyunlarini da burada yazdi. Shakespearein, bir bölümü soylu bir genci öven, bir bölümü de bir kadina duydugu sevgiyi dile getiren Soneleri son derece duyarli ve zengin bir dille kaleme alinmis siirlerdir.Bu olaganüstü çesitliligin yani sira, izleyicilerin ve okuyucularin Shakespearein oyunlarinda en çok hayranlik duyduklari seylerden biri, onun yapitlarindaki karakterlerin kitap karakterleri gibi gözükmemesiydi. Tersine, bu karakterler bir oyunda degil de yasamda karsilasildiginda görünür görmez taninacak kadar gerçek kisilerdir. Aslinda Shakespearein kahramanlarindan bazilari, o kahramanin yer aldigi oyunu görmeyen kisilerce bile bilinir. Iriyari, hossohbet, cana yakin bir adam olan, eglenceyi ve sarabi seven Sir John Falstaff bunlardan biridir. Yazarin Henry IV adli oyununun birinci ve ikinci bölümlerinde geçen Prens Halin arkadaslaridir. Shakespeare Henry Vte Falstaffin nasil öldügünü anlatan bir sahneye yer vermis, ama Kraliçe I. Elizabethin bu karakteri baska bir oyunda gene görmek istemesi üzerine de Windsorun “Sen Kadinlari” adli komedisinde Falstaff yeniden ortaya çikmistir.William Shakespeare, 23 Nisan 1616da Startfortta, Ben Jonson ile birlikte katildigi bir sölenin ardindan hayat gözlerini kapamistir. Eserlerinin bir çogu Türkçe’ye çevrilerek, ülkemizde de sergilenmis, bazilari da sinema filmi olarak çekilmistir.Komediler”Bir Yaz Gecesi Rüyasi” bir büyü ve yanlisliklar komedisidir. Atina yakinlarindaki bir koruda yollarini sasiran dört sevgili, Periler Krali Oberon ile kavgaci hizmetkâri Puckin büyüsüne kapilirlar. Kentten bir grup isçi de, gözden uzak bir yerde oyunlarini prova etmek için koruya gelir. Onlar da perilere katilirlar ve ortaya bir sürü karisiklik ve komik durum çikar. Sonunda her sey düzelirse de, en komik sahne isçilerin Dük Theseusun dügün söleninde oyunlarini oynadiklari sahnedir.”On Ikinci Gece” de bir yanlisliklar komedisidir. Kadin kahraman Violanin gemisi yabanci bir ülkenin açiklarinda batar. Erkek kiligina giren ve Cesario adini alan Viola, ülkenin yöneticisi Dük Orsinonun hizmetine girer. Erkek kiligindayken Düke asik olur. Orsinonun asik oldugu zengin Kontes Olivia da Cesarioya tutulunca durum karisir. Gene en komik sahneler, neseli Sir Tobby Belch ve arkadaslarinin Olivianin kendini begenmis ve süslü usagi Malvolioyu kandirmak için oyun oynadiklari sahnedir.”Venedik Taciri” de bir komedi olmakla birlikte ciddi bölümler de içerir. Oyundaki kötü adam Yahudi tefeci Shylocktur. Borç aldigi parayi ödeyemeyen tüccar Antoniodan, kendi vücudundan kesilecek yarim kilogram et ister. Shylockun açgözlülükle biçagini biledigi gerilimli bir durusmadan sonra Antonio kendisini savunan genç bir avukatin zekâsi sayesinde kurtulur.TrajedilerShakespearein tüm oyunlari arasinda en çok sahnelenen Romeo ile Juliet tir. Italyanin Verona kentinde yasayan birbirlerine düsman ailelerin çocuklari olan Romeo ile Julietin, aileleri arasindaki nefret yüzünden son bulan asklari anlatilir.Kral Lear Shakespeare trajedilerinin en korkuncu, ama belki de en önemlisidir. Gururlu ve bencil olan yasli Kral Lear, sadik ve sevgili kizi Cordelianin kendisini ne kadar sevdigini ablalari gibi abartmali bir dille açiklamamasi üzerine, öfkeye kapilarak onu sürgüne gönderir ve tüm servetini öbür kizlari Goneril ve Regan arasinda paylastirir. Oysa iltifat dolu sözlerine karsin bu iki kardes zalim ve haindir. Çok geçmeden Lear onlarin gerçek yüzlerini görür. Firtinali bir gecede sokaga atilan Lear, Cordeliaya yaptigi haksizligin acisiyla çildirmaya baslar. Sonunda onu kurtarmak için geri dönen Cordelia da düsmanlari tarafindan öldürülür. Üzüntüden perisan olan kral kizinin ölüsüne sarilarak son nefesini verir.Tarihsel OyunlarShakespeare konularin Ingiliz tarihindeki olaylardan alan birkaç oyun da yazdi. Bunlardan ilki, rakiplerine ve düsmanlarina acimasiz davranan kötü ruhlu ve kambur Kral III. Richardi anlatan Kral Üçüncü Richardin Tragedyasidir. Kurbanlari arasinda Londra Kulesinde öldürülen iki genç prens de vardir. Yasamini yitirdigi Bosworth Field çarpismasindan bir gece önce prenslerin ve öteki kurbanlarinin hayaletleri uykusunda Richarda görünür.Shakespearein, konularini Eski Yunan ve Roma tarihinden alan oyunlarindan en ünlüsü ise Julius Caesardir. Bu oyunda dürüst ve erdemli bir kisiligi olan Brutus, Jül Sezarin kendisini Roma imparatoru ilan etmesini önlemek amaciyla, arkadaslariyla birlik olup çok sevdigi Jül Sezari özgürlük adina öldürür. Ama bunun cumhuriyetin yok olmasini önleyememesi üzerine de kendi canina kiyar.Mutlu Sonla Biten OyunlarFirtinada ise olay, düklügü elinden alinan Prosperonun yönetimindeki bir adada geçer. Büyü gücüne sahip Prospero, hava perisi Arieli ve yari insan yari canavar Calibani yönetmektedir. Yillar önce hileyle düklügü ele geçiren Prosperonun kardesi Antonio, adanin yakininda bir deniz kazasi geçirir. Prospero büyü gücüyle kendisine haksizlik edenleri cezalandirir. Ama daha sonra onlari bagislar ve kizi Mirandanin Antonionun oglu Prens Ferdinand ile evlenmesine izin verir. Oyun Prosperonun büyülü degnegini kirmasi, büyü kitabini denize atmasi ve tüm grubun düsmanliklari geride birakip büyüyle onarilmis gemiyle Italyaya yelken açmasiyla sona erer.