+ Konu Cevapla
1 den 5´e kadar. Toplam 5 Sayfa bulundu

Yeralti Sulari Ve Kaynaklar

 Eğitim Öğretim Bölümü Katagorisinde ve  Coğrafya Forumunda Bulunan  Yeralti Sulari Ve Kaynaklar Konusunu Görüntülemektesiniz.=>Yağışlar sonucu yeryüzüne düşen suların bir kısmı yüzeyden akarken bir kısmıda yeraltına sızararak depolanırlar veya buralarda akış gösterirler. Bunlara Yeraltı ...

  1. #1
    CaNDy'S
    Misafir

    Tanımlı Yeralti Sulari Ve Kaynaklar





    Yağışlar sonucu yeryüzüne düşen suların bir kısmı yüzeyden akarken bir kısmıda yeraltına sızararak depolanırlar veya buralarda akış gösterirler. Bunlara Yeraltı Suları denir. Bu suların kendiliğinden yeryüzüne çıktığı yerlere de Kaynak denir.
    Yeraltı suyunun miktarını;
    Yağış Miktarı
    Yüzeyin Eğimi
    Bitki Örtüsü
    Zeminin Özelliği etkiler.
    Alüvyal Ovalar, Karstik Araziler, Deniz ve Göl Kıyıları yeraltı suyu bakımından zengin alanlardır.
    Kaynaklar
    Kaynaklar yeryüzüne çıkış özelliklerine göre değişirler;
    1-Yamaç Kaynakları: Dağ ve vadi yamaçlarında geçirimli tabakanın yeryüzüne çıktığı yerdir.
    2- Fay Kaynakları: Yeraltı sularının Fay Çatlaklarından yeryüzüne çıktığı kaynaklardır. Bazılarının suları derinlerden geldiği için sıcak olur. Buralara Kaplıca, Ilıca veya Çermik denir.
    3- Karstik Kaynaklar: Kalkerli arazilerin çatlaklarından sızan suların toplanıp yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Bu suların en önemli özelliği kireçli oluşlarıdır.
    4- Artezyen Kaynakları: Özellikle kıvrımlı sahalardaki çanaklaşmış arazilerde 2 geçirimsiz tabaka arasında kalmış yeraltı suyunun çanağın tabanının delinmesiyle çıkan basınçlı kaynaktır.
    5- Gayzer Kaynaklar: Volkanik sahalarda mağmanın etkisiyle yeraltı suyunun sıcak su ve buhar olarak dışarı çıkması ile oluşan kaynaklardır. Denizli-Sarayköy de örneğini görmek mümkündür.


    YER ALTI SULARI VE KAYNAKLAR

    Yağışlarla yer yüzüne inen suların geçirimli tabakadan yer altına sızarak , yer altında oluşturdukları sulara yer altı suları denir.
    Yer Altı Sularının Beslenmesinde Etkili Olan Faktörler
    1) Yağış miktarı,
    2) Yağış türü (Kar yağışları ile beslenme fazla olur.)
    3) Zeminin geçirimliliği ( alüvyal ve karstik alanlarda geçirimlilik fazladır).
    4) Arazinin eğimi :eğimin az olduğu alanlarda beslenme daha fazladır.
    5) Bitki örtüsü: Yüzeysel akımı engellediği için.
    Taban Suyu: Alüvyal ovaların tabanında bulunurlar. Altta geçirimsiz tabaka ile
    sınırlandırılmış geçirimli tabaka üzerinde biriken sulardır. Beslenme durumuna göre taban suları bazen yüzeye kadar çıkabilir. Yer altı su seviyesinin düşük olduğu alanlarda ise
    kuyu açmak suretiyle bu sulardan faydalanılır.
    Türkiye taban suları bakımından zengindir. Ör: Ege Bölgesinin çöküntü ovaları, Konya,Kayseri, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Bursa, Adapazarı gibi.
    KAYNAKLAR
    Yer altı sularının tekrar yeryüzüne çıktığı yere kaynak denir.
    Sularının Sıcaklığına Göre Kaynaklar 2 Grupta İncelenebilir:
    A-SOĞUK SU KAYNAKLARI:
    Sularını yağışlarla yeryüzünden alırlar.
    Sularının sıcaklığı ve akımları yıl boyunca değişir.
    1)Tabaka Kaynağı (yamaç): Geçirimli tabakların uç kısmından suların yüzeye çıktığı yerdir.
    2)Vadi Kaynağı: Vadi tabanlarından çıkan kaynaklardır.
    3)Karstik Kaynak (Voklüz): Kalkerli arazilerde yer yüzüne çıkan kaynaklardır. En fazla Akdeniz Bölgesinde görülür. Ör: Düden suyu

    Bu kaynakların en önemli özelliği sularının bol miktarda kireç içermesidir.
    4)Artezyen Kaynağı: Tekne biçimindeki iki geçirimsiz tabaka arasındaki geçirimli
    tabakaya açılan bir sondaj ile suların püskürerek yer yüzüne çıkmasıdır. Diğer
    kaynaklardan ayrılan yanı beşeri faktörlerin etkisiyle yer yüzüne çıkmasıdır.

    B-SICAK SU KAYNAKLARI
    Sularını mağmaya yakın alanlardan alırlar.
    Suları geldiği derinliğe göre sıcak veya ılıktır.
    Sularının sıcaklığı yıl boyunca aynıdır.
    Akım değişikliği olmaz.
    Bol miktarda eriyik madde içerir.
    1)Fay Kaynağı: Fay hattı boyunca yeryüzüne çıkan kaynaklardır. Halk arasında bu
    kaynaklara ılıca, kaplıca,çermik, içme ve maden suları denilmektedir.

    Ör: Manisa (Kurşunlu, Urganlı, Alaşehir, Demirci), Denizli (Pamukkale, Karahayıt,
    Sarayköy, Buldan), Kütahya (Simav),Balıkesir (Edremit, Gönen), Sivas (Balıklı Çermik)
    gibi merkezlerde vardır. Bu yerlerin ortak özelliği yer yapılarının özelliğidir.
    2)Gayzer Kaynağı: Etkin haldeki volkan dağlarından değişik aralıklarla püskürerek çıkan kaynaklardır. Türkiyede örneklerine rastlanmaz.




    YER ALTI SULARI VE KAYNAKLAR
    *Yağışlarla yer yüzüne inen suların geçirimli tabakadan yer altına sızarak , yer altında oluşturdukları sulara yer altı suları denir.
    Yer Altı Sularının Beslenmesinde Etkili Olan Faktörler:
    1) Yağış miktarı,
    2) Yağış türü (Kar yağışları ile beslenme fazla olur.)
    3) Zeminin geçirimliliği ( alüvyal ve karstik alanlarda geçirimlilik fazladır).
    4) Arazinin eğimi :eğimin az olduğu alanlarda beslenme daha fazladır.
    5) Bitki örtüsü: Yüzeysel akımı engellediği için.
    Taban Suyu:Alüvyal ovaların tabanında bulunurlar. Altta geçirimsiz tabaka ile sınırlandırılmış geçirimli tabaka üzerinde biriken sulardır. Beslenme durumuna göre taban suları bazen yüzeye kadar çıkabilir. Yer altı su seviyesinin düşük olduğu alanlarda ise kuyu açmak suretiyle bu sulardan faydalanılır.
    *Türkiye taban suları bakımından zengindir. Ör: Ege Bölgesinin çöküntü ovaları, Konya,Kayseri, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Bursa, Adapazarı gibi.
    KAYNAKLAR: Yer altı sularının tekrar yeryüzüne çıktığı yere kaynak denir.
    Sularının Sıcaklığına Göre Kaynaklar 2 Grupta İncelenebilir:
    A-SOĞUK SU KAYNAKLARI: *Sularını yağışlarla yeryüzünden alırlar. *Sularının sıcaklığı ve akımları yıl boyunca değişir.

    1)Tabaka Kaynağı (yamaç): Geçirimli tabakların uç kısmından suların yüzeye çıktığı yerdir.
    2)Vadi Kaynağı: Vadi tabanlarından çıkan kaynaklardır.
    3)Karstik Kaynak (Voklüz): Kalkerli arazilerde yer yüzüne çıkan kaynaklardır. En fazla Akdeniz Bölgesinde görülür. Ör: Düden suyu
    Bu kaynakların en önemli özelliği sularının bol miktarda kireç içermesidir.
    4)Artezyen Kaynağı: Tekne biçimindeki iki geçirimsiz tabaka arasındaki geçirimli tabakaya açılan bir sondaj ile suların püskürerek yer yüzüne çıkmasıdır. Diğer kaynaklardan ayrılan yanı beşeri faktörlerin etkisiyle yer yüzüne çıkmasıdır.
    B-SICAK SU KAYNAKLARI
    *Sularını mağmaya yakın alanlardan alırlar.
    *Suları geldiği derinliğe göre sıcak veya ılıktır.
    *Sularının sıcaklığı yıl boyunca aynıdır.
    *Akım değişikliği olmaz.
    *Bol miktarda eriyik madde içerir.
    1)Fay Kaynağı:Fay hattı boyunca yeryüzüne çıkan kaynaklardır. Halk arasında bu kaynaklara ılıca, kaplıca,çermik, içme ve maden suları denilmektedir. Ör: Manisa (Kurşunlu, Urganlı, Alaşehir, Demirci), Denizli (Pamukkale, Karahayıt, Sarayköy, Buldan), Kütahya (Simav),Balıkesir (Edremit, Gönen), Sivas (Balıklı Çermik) gibi merkezlerde vardır. Bu yerlerin ortak özelliği yer yapılarının özelliğidir.
    2)Gayzer Kaynağı: Etkin haldeki volkan dağlarından değişik aralıklarla püskürerek çıkan kaynaklardır. Türkiyede örneklerine rastlanmaz.


  2. #2
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Türkiye’nin Yeralti Sulari Ve Kaynaklari

    Yeraltı Suları:

    Yeryüzünden sızan sular, yeraltında geçirimsiz bir tabakanın içerisindeki kayaların boşluk ve çatlaklarında tutulur. Bu suya yer altı suyu denir. Ülkemiz yer altı bakımından oldukça zengindir. Ör: Marmara’da Adapazarı, Yenişehir, Balıkesir ovaları, Doğu Anadolu’da; Muş, Erzurum, Malatya ovaları. Yer altı suyu bilhassa yarı kurak sahalarımızda tarımsal açıdan çok önemlidir. Ör: Konya-Karapınar, Polatlı-Sivrihisar. Bazı kentlerimizin içme suyunun bir bölümü yer altı suyundan sağlanır. Ör: Bursa, İzmir, Eskişehir, Kütahya, Konya gibi.

    Kaynaklar: Yer altı suyunun (çatlaklardan) veya tabaka arasından yüzeye çıkmasıyla kaynaklar oluşur.

    BELLİ BAŞLI KAYNAKLARIMIZ
    Karstik kaynaklar:
    Kireç taşlarının çatlaklarından ve yer altı kanallarından çıkan kaynaklardır. Karstik kaynakların suları gür olup, bazı akarsuları besler. (Manavgat, Köprü çayı). Bazı kentlerimizin içme ve sulama suyunun bir bölümünü karşılar. Ör: Pınarbaşı ve Kemalpaşa’dan çıkan kaynaklar, İzmir’in suyunu karşılar.

    Artezyen kaynaklar:
    Yer altındaki suların insanlar tarafından sondajla çıkarılmasına denir. Bu tür kaynaklar, Eskişehir, Malatya, Erzurum, İnegöl, Bursa, B. Menderes, Gediz ovalarının kenarlarında Ceylanpınar ve Muş ovalarının çevresinde görülür.

    Fay kaynakları:
    Fay hatları boyunca çıkan kaynaklarıdır. Bunlar genel olarak Ege ve G. Marmara Bölümünde K. Anadolu fay kuşağı boyunca görülür.
    Not: Kaynak sularının kalitesini suyun geldiği kayanın kimyasal özelliği belirler. Silis miktarının fazla olduğu sular tatlıdır. Örnek:İzmir Uludağ, Niksar, Tokat suları örnek verilebilir. Kireçli arazilerden çıkan kaynak suları kireçli, Jipsli sahalarınki ise acı olup içme suyu olarak kullanılamaz.


    TÜRKİYE’NİN KAPLICALARI VE MADEN SULARI

    Kaplıca: Sıcak su kaynaklarına kaplıca denir. Kaplıcalar genel olarak kırıklar boyunca yer alır. Bu sular bünyesinde mineral içerirler. Bu yüzden eskiden beri; romatizma, bazı deri ve iç hastalıklarının tedavisinde kullanılır.

    1- Güney Marmara Kaplıcaları:
    Bursa, Balıkesir, Gönen çevresinde çok sayıda kaplıca bulunur. Burada Çekirge, Kaynarca, Yeni, Kükürtlü, Kara Mustafa ve Eski kaplıcalar vardır. Sakarya ilimizde Kuzuluk, Ilıca köy, Kil Hamamı kaplıcaları vardır. Gönen şehrinin bir bölümü kaplıca suları ile ısıtılmaktadır. Ayrıca, Yalova, Oylat, Burhaniye, Susurluk, Balya, Havran’da kaplıcalar bulunur.

    2- Batı ve Güney Batı Anadolu Kaplıcaları
    Denizli, Manisa,Aydın ve Muğla illerinde çok sayıda kaplıca bulunur.
    Denizli’de Karahayıt ve Pamukkale kaplıcaları, Yenice ve Sarayköy kaplıcaları vardır.
    İzmir’de; Bolçova ve Şifne, Bergama’da Güzellik kaplıcaları.
    Manisa’da; Alaşehir, Eskişehir, Kurşunlu, Salihli, Çamur hamamı vardır.
    Muğla; Köyceğiz gölü yakınında, Sultaniye kaplıcası.
    Aydın;da Germencik, Çamur ve Ortakçı

    3- İç Batı Anadolu ve Maden Suları
    Afyon; Afyon maden suyu, Gazlıgöl, Gerek, Kaya, Heybeli, Ömerli, Soğuş, Sandıklı.
    Kütahya; Yoncalı, Ilıca, Murat Dağı, Emet, Dereli, Gediz ve Aksaz, Hamam Boğazı , Simav’da Eynal kaplıcası.
    Bilecik; Çatlı ve Selçuk içmeleri.
    Eskişehir; Bolu ve Düzce’de de önemli kaplıcalar vardır.

    4- İç Anadolu:
    Ankara’da; Ayaş, Haymana, Kızılcahamam. Ilgın’da; Ilgın. Polatlı’da; Çiftehan.
    Aksaray’da, Ziga. Bor’da; Kemerhisar.
    Kayseri’de; Tekgöz, Bayramhacı, kaplıcaları, Boğazköprü, Saz,
    Niğde’de; Sakarya maden suyu, kazaklı kaplıcası.
    Kırşehir’de, Karakurt, Terme, Bulamaclı.
    Yozgat; Sorgun, Sarıkaya
    Tokat; Sulusaray
    Çorum; Figani ve Mecitözü
    Amasya; Hamamözü, Kahramanlar içmesi
    Samsun’da; Havza ve Ladik kaplıcaları

    5- Güney Anadolu Kaplıcaları
    Hatay; Reyhanlı. Malatya’da, İspendere ve Balaban. Maraş; Elbistan
    Diğer kaplıcalar:
    Erzurum; Ilıca, Dumlu ve Pasinler
    Ağrı; Diyadin
    Trabzon; Bengisu, Şebinkarahisar.
    NOT: Maden suyu ve şifalı su kaynakları bünyelerinde çözünmüş halde çeşitli mineral madde, klor, sülfat ve bir karbonhidrat taşır.

    alıntıdır

  3. #3
    -Sєνgi Eмєк İѕтєя -- XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını XxCANISIxX Baktabul'un Çılgını
    Üyelik Tarihi
    Jul 2007
    Bulunduğu Yer
    ::...::KaLbİmİn DeRiNLiKLeRi::..::
    Mesajlar
    13.538
    Blog Yazıları
    62
    Tecrübe Puanı
    107375263

    :okur: yeraltı suları ve kaynaklar etkinlik

    YER ALTI SULARI VE KAYNAKLAR ETKİNLİK

     Yer altı suları nasıl beslenir?
    - Atmosferden yeryüzüne düşen yağışların bir kısmı (yağmur, kar, buzulların erimesi), yüzeysel akış ile yer üstü sularını meydana getirirken geri kalanı uygun koşullar altında yer altına geçer. Bu sular yerin derin kısımlarına sızarak, alt kısmı geçirimsiz kayaçların oluşturduğu zonun üzerindeki geçirimli kayaçların gözenek, yarık, çatlak gibi kısımlarını doldurarak bir su tabakası oluştururlar.
     Yer altındaki sular yeryüzüne nerelerden ve nasıl çıkar?

    - Yer altı suları, yeryüzüne doğal olarak çıkabildikleri gibi (kaynak), kuyular vasıtası ile de kullanılabilir hale getirilir. Kaynaklar, yeryüzüne çıkma tarzlarına göre çok çeşitli tipte olabilirler. Sularının sıcaklıkları, kırılmalar veya faylanmalar neticesinde ortaya çıkmaları (fay kaynakları), karstik sahalardan gelmeleri (karstik kaynaklar, voklüzler), akımları ve kimyasal bileşimleri (maden suları), yeryüzüne çıkma tarzları (aralı kaynaklar ve gayzerler) ve yer altında bulunuş özelliklerine göre (serbest ve tünemiş akifer kaynakları, artezyen kaynakları) çeşitli tipte olabilirler.
     Yer altı sularının özelliklerini etkileyen faktörler nelerdir?
    - Yer altı suları genelde yağışlarla beslenir. Yağışlarla yeryüzüne inen suların yer altına sızma
    Miktarı, arazinin geçirimlilik ve kayaçların gözeneklik derecesine bağlıdır bunlar olmazsa yer altı suları etkilenir.
     Çevrenizde hangi kaynaklar vardır bunlar hakkında bilgi toplayınız?
    - Çenesuyu; Derince’nin kuzeyindeki en yüksek dağı olan Çenedağı’ nın 1500 yıllık hazinesi olarak, hiçbir işlem görmeden yeryüzüne kendiliğinden çıkar.
    -
    Çenesuyu 1860 ‘ lı yıllarda lezzetiyle şairlerin mısralarına konu olmuş,adı İzmit ‘ le özleşmiş tarihi ve şifalı bir su… 1863 yılında sultan Abdülaziz tarafından İzmit ‘te yaptırılan Kasrı Hümayun’un en önemli bölümlerinden biriside saat kulesi yanındaki taç kapısıdır.Bu kapının üzerinde bulunan kitabede İzmit’li şair Savfet tarafından yazılmış 22 dizelik kaside bulunmaktadır.Çenesuyu bu kasidede lezzetiyle kendisine yer bulmuştur…
     Çevrenizdeki kaynaklardan nasıl yararlanılmaktadır?
    - çevremizdeki kaynaklardan içme suyu olarak yararlanılmaktadır.




    TOPRAGIN HİKAYESİ

     Yeryüzünde farklı renklerde toprakların bulunmasının nedenleri nelerdir?
    - Yeryüzü çeşitli katmanlardan oluşmuştur bu nedenle de çeşitli
    renklere bulunur
     1 cm’lik bir toprakt oluşumu için sizce ne kadar zaman geçmesi gerekir?
    - 1 cm. kalınlıkta ki toprak ancak birkaç yüzyılda oluşabilmektedir.



    * soğuk bir bardağın içine sıcak su doldurulduğunda bardak çatlar neden?
    - Soğuk havada bardak daralır aniden sıcak su döküldüğünde ani bir genleşme
    olur bu ani genleşmeden çatlar
    *Aynı olay kayaçlar üzerinde nasıl etkili olmaktadır?
    - Kayaçların çatlaması parçalanması ve ufalanması şeklinde olan fiziksel ayrışma soğuk ve kurak iklim bölgelerinde etkilidir. Sıcaklık farlarından dolayı genleşme ve büzülme hareketlerine maruz kalan kayaçlar bir süre sonra çatlar.
    * Resim 16’da ne tür parçalanması olmuştur?
    - resim 16’da fiziksel parçalanma olmuştur iklimde ki genleşme ve büzülme hareketlerine maruz kalmıştır.
    *Şekerin ve tuzu suda çözünmesi hangi olaya örnek verilebilir.
    - şekerin ve tuzun suda çözünmesi kimyasal ayrışmaya örnek verilebilir.






    * Grafikleri inceleyerek bunların hangi iklim bölgelerine ait olduğunu söyleyiniz
    - 1.grafik yaz iklimi --- 2.grafik kış iklimine örnektir
    * Bu iklim bölgelerinde toprak oluşumuna en çok etkili olan faktörleri sıralayınız
    - Bu bölgelerde toprak oluşumuna en çok etkili olan faktörler yağış ve sıcaklıktır
    * İklimin toprak oluşumu üzerinde ki etkileri hakkında neler söyleye bilirsiniz.
    - İklim toprak oluşumu için önemli bir rol oynar iklim olmazsa yani sıcaklık ve yağış olmazsa taşlar çatlayamaz ve toprak oluşmaz.
    *Grafiklerde verilen iklim bölgesinde hangi ayrıştırma ön plandadır hangi kriterleri kullanarak bu sonuca vardınız.
    - kimyasal ayrıştırma ön plandadır yağışın çok olmasından bu sonuca vardım.



    * Toprağın üst kısmı neden koyudur?
    - Topraklarda görülen koyu rengin sebebi, o toprağı meydana getiren minerallerin yapı maddelerinin (bilhassa demirin) kimyasal değişikliğe uğraması veya organik madde muhtevasıdır.
    * Çiçek yetiştirmek isterseniz hangi kattaki toprağı kullanırdınız neden?
    - Toprağın üst kısmını kullanırdım çünkü organik madde bakımından zengindir
    * İnşaat temellerinden çıkarılan toprağın bitkilerin yetiştirilmesinde kullanılmasının nedeni nedir ?
    - Çünkü ana kaynağın bulunduğu kattır...
    alıntıdır...

  4. #4
    serapqq
    Misafir

    Tanımlı Yeraltı Suları ve Kaynaklar

    Belirli bir konu için hazırlanmış haritalardır. Bu haritalardan bazıları şunlardır:

    - Araziden Yararlanma Haritaları

    Bir bölgede arazinin nasıl kullanıldığını gösteren haritalardır. Bu haritalar yardımıyla ekili-dikili alanların, çayır ve mera alanlarının, orman alanlarının, bölünüşü ile kayalık, bataklık gibi kullanılmayan alanlar hakkında bilgi edinilir. Tarımın türü ve tarım ürünleri de bu haritalarda gösterilir.

    - Ekonomi Haritaları

    Dünya'nın bütününün ya da bir bölümünün ekonomik özelliklerini gösteren haritalardır. Bu haritalar yardımıyla endüstri kuruluşlarının türü, sayısı, dağılışı, çalışanların sayısı hakkında bilgi edinilir.

    - Hidrografya Haritaları

    Bir bölgenin su potansiyeli (akarsular, göller, yeraltı suları, kaynaklar) hakkında bilgi veren haritalardır. Bu haritalar yardımıyla akarsuların drenaj tipi, akım miktarı, kanallar, göl sularının özellikleri, yeraltı sularının türü, kaynakların türü sayısı ve verimlilik derecesi hakkında bilgi edinilir.

    - İzoterm Haritaları

    Bir bölgede, eş sıcaklıktaki noktaları birleştiren eğriye izoterm denir.
    İzotermler yardımıyla çizilen izoterm haritalarından, bir bölgedeki sıcaklık dağılışı hakkında bilgi edinilir.
    Sıcaklık dağılışını daha iyi gösterebilmek için, bu haritalar sıcaklık basamaklarına uygun olarak renklendirilir. Sıcak yerler için kırmızının tonları soğuk yerler için mavinin tonları kullanılır.

    - Jeomorfoloji Haritaları

    Bir bölgedeki şekillenme süreci yani iç ve dış güçlerin etkisiyle oluşan yer şekilleri hakkında bilgi veren haritalardır.
    Bu haritalarda faylar, yamaçlar, vadi türleri, birikinti konileri, sekiler, ovalar ve daha bir çok yer şekli taranarak gösterilir. Yer şekillerinin kolay ayırt edilmesi amacıyla bu haritalar renklendirilir.

    - Nüfus Haritaları

    Dünya'nın bütününde ya da bir bölümündeki nüfusun dağılışı ve özellikleri hakkında bilgi veren haritalardır. Bu haritalarda nüfus dağılışı noktalama ile gösterilir. Nüfus yoğunluğu haritaları ise renklendirilir.

    - Toprak Haritaları

    Bir bölgenin toprak özellikleri ve dağılışları hakkında bilgi veren haritalardır. Bu haritalardan, yetiştirilecek ürünlerin belirlenmesi, buna bağlı olarak topraklardan daha iyi verim alınabilmesi gibi bir çok konuda yararlanılır.

    Ölçeklerine Göre Haritalar

    - Büyük Ölçekli Haritalar

    Ölçekleri 1 / 200.000'e kadar olan bu haritalarda :

    • Küçültme oranı azdır.
    • Ayrıntı fazladır.
    • Birim düzlemde gösterilen gerçek alan küçüktür.
    • Eşyükselti eğrileri arasındaki yükselti farkı azdır.
    Planlar ve topoğrafya haritaları bu gruba girer.

    Orta Ölçekli Haritalar

    Ölçekleri 1 / 200.000 ile 1 / 1.000.000 arasında olan haritalardır.

    Ayrıntılar, büyük ölçekli haritalar göre daha azdır.

    - Küçük Ölçekli Haritalar

    Ölçekleri 1 / 1.000.000'dan daha küçük olan haritalarda;

    • Ayrıntı en azdır.
    • Küçültme oranı en fazladır.
    • Birim düzlemde gösterilen gerçek alan büyüktür.
    • Eşyükselti eğrileri arasındaki farkı fazladır.
    Duvar ve atlas haritaları bu gruba girer.

    Haritalarda Yer şekillerinin Gösterilmesi

    Haritalarda Kullanılan Çizim Yöntemleri

    Yeryüzü şekillerini harita üzerine aktarmak için kullanılan yöntemler;

    - Kabartma Yöntemi

    Kabartma yöntemi ile yapılan haritalarda, yükseltiler belli oranda küçültülür.
    Yer şekilleri kabartılarak gösterilir.

    - Gölgelendirme Yöntemi

    Gölgelendirme yönteminde, Güneş ışınlarının yer şekilleri üzerine 45 derece açı ile geldiği kabul edilerek arazi yapısı gösterilir. Bu yöntemde gölgelerin açık veya koyu oluşu arazinin eğimi hakkında bilgi verir.
    Gölgelerin koyulaştığı yerlerde eğim azalır. Yer şekilleri ayrıntılı bir şekilde gösterilemediği için günümüzde yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.

    - Tarama Yöntemi

    Tarama yöntemi ile yapılan haritalarda, yer şekilleri kısa, kalın, sık ya da ince, uzun, seyrek çizgilerle taranmış olarak gösterilir.
    Eğim arttıkça taramaların boyları kısalır, sıklaşır ve kalınlığı artar. Eğimin az olduğu yerlerde ise taramalar uzar, seyrekleşir ve incelir. Taramanın yapılmadığı yerler ise düzlükleri göstermektedir.
    Tarama yöntemi ile harita yapımının zor olması, yükselti, eğim bulma gibi hesaplamaların yapılamaması gibi nedenlerden dolayı bu yöntem günümüzde kullanılmamaktadır.

    - Renklendirme Yöntemi

    Eşyükselti eğrileriyle birlikte kullanılan bu yöntemde yükselti ve derinlik basamakları renklerle gösterilir. Fiziki haritalarda yükseltiler genellikle, yeşil, sarı ve kahverenginin çeşitli tonları, derinlikler ise açıktan koyuya mavi rengin tonları ile gösterilir.

    UYARI : Fiziki haritalarda kullanılan renkler, yer şekillerini göstermez. Yükselti ve derinlik basamaklarını göstermek için kullanılır.

    - İzohips (Eş yükselti) Eğrisi Yöntemi

    Bu yöntemle yapılan haritalarda yer şekilleri izohipsler yardımıyla gösterilir.

    İzohips (Eş yükselti) Eğrisi
    Deniz seviyesinden aynı yükseklikteki noktaları birleştiren eğriye eş yükselti (izohips) eğrisi, aynı derinlikteki noktaları birleştiren eğriye eş derinlik (izobath) eğrisi denir.

    İzohips Aralığı (Eş Aralık)

    İzohipsler haritaların ölçeğine uygun olarak belirlenen yükselti aralıkları ile çizilir. Bu aralığa izohips aralığı ya da eş aralık denir.

    İzohipslerin Özellikleri

    • İzohipsler iç içe kapalı eğrilerdir.
    • Her izohips, kendisinden daha yüksek izohipslerin çevresini dolaşır.
    • Dik yamaçlarda izohipsler sık geçer
    • Eğimin azaldığı yerlerde izohipsler seyrek geçer
    • Doruk nokta ya da üçgen ile gösterilir.
    • Çevresine göre çukurda kalan yerler yani çanaklar, içe doğru çizilen oklarla gösterilir.

    UYARI : Kıyı çizgisinden 0 m eğrisi geçer. Her eğri, kendisinden daha yüksek izohipslerin çevresini dolaşır. İzohipslerin sıklaştığı yerlerde eğim artar.

    Haritalarda Yer şekillerinin Gösterilmesi

    Yer şekillerinin gösteriminde en çok kullanılan yöntem izohips yöntemidir.
    İzohips yöntemi ile yapılan haritalarda izohipslerin uzanışına göre, tepe, sırt, boyun, yamaç, vadi, delta gibi yer şekillerini harita üstünde tanımlamak mümkündür.

    Tepe : Bir doruk noktası ve onu çevreleyen yamaçlardan oluşmaktadır.

    Sırt : İki akarsu vadisini birbirinden ayıran ve birbirine ters yönde eğimli yüzeyleri birleştiren yeryüzü şeklidir. Sırtların üzeri düz olabileceği gibi keskin de olabilir.

    Boyun : Birbirine ters yönde açılmış iki akarsu vadisinin en yüksek, iki doruk arasındaki alanın en alçak yerine boyun denir. Buralara bel ya da geçit de denir.

    Yamaç : Yeryüzündeki eğimli yüzeylerdir.

    Vadi : Akarsuyun açtığı, sürekli inişi bulunan, uzun, doğal oluktur.

    Delta : Akarsuyun taşıdığı maddeleri denize ya da göle ulaştığı yerde biriktirmesi ile oluşan yeryüzü şeklidir.

    UYARI : İzohipslerin "V" şeklini aldığı yerlerde, açık taraf akarsu akış yönünü gösterir. Akarsuların delta oluşturdukları yerlerde, izohipsler deniz veya göl yüzeyine doğru çıkıntı yapar.
    İzohipsin "V" şeklini aldığı yerlerde yükselti "V" nin açık ucuna doğru artıyorsa sırt, sivri ucuna doğru artıyorsa vadi vardır.
    Boyun olabilmesi için, karşılıklı iki tepe arasında, birbirine ters yönde uzanan iki akarsu vadisinin bulunması gerekir.

    Profil Çıkartma

    Topoğrafya yüzeyinin düşey düzlemde yaptığı ara kesite topoğrafik profil denir.
    Haritalarda yeryüzü kuşbakışı olarak görüldüğü için profil, yer şekillerinin yandan görünüşü hakkında bilgi verir.
    Profil eş yükselti eğrisi yöntemi ile yapılan haritalardan yararlanarak çizilir.

    Harita Hesaplamaları

    Gerçek Uzunluğu Hesaplama

    Gerçek uzunluk, diğer bir deyişle arazi üzerindeki uzunluk,
    Gerçek Uzunluk = Ölçek (Payda) * Harita Uzunluğu

    formülü ile ya da doğru orantı kurularak hesaplanır.

    Örnek : 1 / 850.000 ölçekli bir haritada A - B kentleri arası 8 cm ölçülmüştür. Buna göre iki kent arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

    Orantıyla Çözüm :

    Ölçeğe göre, arazi üzerindeki 850.000 cm haritada 1 cm gösterilmiştir.
    1 cm 850.000 cm'yi gösterdiğine göre
    8 cm x cm'yi gösterir.
    ----------------------------------------------------------------
    x = 8 * 850.000 / 1 = 6.800.000 cm

    cm'yi km'ye çevirmek için 5 basamak sola doğru gitmek gerekir.

    6.800.000 cm = 68 km'dir.

    Formülle Çözüm :

    Gerçek Uzunluk = Ölçek * Harita Uzunluğu
    Gerçek Uzunluk = 850.000 * 8
    Gerçek Uzunluk = 6.800.000 cm = 68 km'dir.

    Haritadaki Uzunluğu Hesaplama

    Harita üzerindeki uzunluk

    Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk / Ölçek (payda)

    formülü ile ya da doğru orantı kurularak hesaplanır.


    Örnek : Arazi üzerindeki 180 km'lik uzunluk 1 / 900.000 ölçekli haritada kaç cm ile gösterilir?

    Orantıyla Çözüm :

    1 / 900.000 ölçeğinde,

    1 cm 9 km'yi gösteriyorsa
    x cm 180 km'yi gösterir.
    ----------------------------------
    x = 1* 180 / 9 = 20 cm'dir.

    Formülle Çözüm :

    Ölçeğe göre, arazi üzerindeki 900.00 cm haritada 1 cm gösterilmiştir.

    Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk / Ölçek (payda)
    Harita Uzunluğu = 18.000.000 / 900.000
    Harita Uzunluğu = 20 cm'dir.

    Haritadaki Uzunlukların Karşılaştırılması

    İki harita uzunluğunun karşılaştırılması esasına dayanan sorular ters orantı kurularak ya da iki aşamalı olarak çözülür.
    Örnek : 1 / 750.000 ölçekli bir haritada A-B noktaları arasındaki uzaklık 12 cm ölçülmüştür. Aynı uzaklık
    1 / 1.500.00 ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilir.

    Çözüm l :

    1 / 750.000 ölçekli haritada 12 cm'lik uzaklık, 1 / 1.500.000 ölçekli haritada x cm gösterilir.

    Ölçekler arasında 750.000 / 1.500.000 oranı bulunduğuna göre harita uzunlukları arasında 12 / x oranı vardır.
    x = 750.00 * 12 / 1.500.000 = 6 cm'dir.

    Çözüm 2:

    1. haritadan yararlanarak gerçek uzaklığı bulalım

    1 cm 7.5 km'yi gösteriyorsa,
    12 cm x km'yi gösterir.
    -----------------------------------------------------
    x = 12 * 7.5 / 1 = 90 km'dir.

    2. haritadan yararlanarak haritadaki uzunluğu bulalım :

    15 km'yi 1 cm gösteriyorsa
    90 km'yi x cm gösterir
    ---------------------------------
    x = 90 * 1 / 15 = 6 cm'dir.

  5. #5
    serapqq
    Misafir

    Tanımlı Yer Altı Suları ve Özellikleri

    YERALTI SULARI VE KAYNAKLAR
    Yağışlar sonucu yeryüzüne düşen suların bir kısmı yüzeyden akarken bir kısmıda yeraltına sızararak depolanırlar veya buralarda akış gösterirler. Bunlara Yeraltı Suları denir. Bu suların kendiliğinden yeryüzüne çıktığı yerlere de Kaynak denir.
    Yeraltı suyunun miktarını;
    • Yağış Miktarı
    • Yüzeyin Eğimi
    • Bitki Örtüsü
    • Zeminin Özelliği etkiler.
    Alüvyal Ovalar, Karstik Araziler, Deniz ve Göl Kıyıları yeraltı suyu bakımından zengin alanlardır.
    Kaynaklar
    Kaynaklar yeryüzüne çıkış özelliklerine göre değişirler;
    1-Yamaç Kaynakları: Dağ ve vadi yamaçlarında geçirimli tabakanın yeryüzüne çıktığı yerdir.
    2- Fay Kaynakları: Yeraltı sularının Fay Çatlaklarından yeryüzüne çıktığı kaynaklardır. Bazılarının suları derinlerden geldiği için sıcak olur. Buralara Kaplıca, Ilıca veya Çermik denir.
    3- Karstik Kaynaklar: Kalkerli arazilerin çatlaklarından sızan suların toplanıp yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Bu suların en önemli özelliği kireçli oluşlarıdır.
    4- Artezyen Kaynakları: Özellikle kıvrımlı sahalardaki çanaklaşmış arazilerde 2 geçirimsiz tabaka arasında kalmış yeraltı suyunun çanağın tabanının delinmesiyle çıkan basınçlı kaynaktır.
    5- Gayzer Kaynaklar: Volkanik sahalarda mağmanın etkisiyle yeraltı suyunun sıcak su ve buhar olarak dışarı çıkması ile oluşan kaynaklardır. Denizli-Sarayköy de örneğini görmek mümkündür.


    YER ALTI SULARI VE KAYNAKLAR

    Yağışlarla yer yüzüne inen suların geçirimli tabakadan yer altına sızarak , yer altında oluşturdukları sulara yer altı suları denir.
    Yer Altı Sularının Beslenmesinde Etkili Olan Faktörler
    1) Yağış miktarı,
    2) Yağış türü (Kar yağışları ile beslenme fazla olur.)
    3) Zeminin geçirimliliği ( alüvyal ve karstik alanlarda geçirimlilik fazladır).
    4) Arazinin eğimi :eğimin az olduğu alanlarda beslenme daha fazladır.
    5) Bitki örtüsü: Yüzeysel akımı engellediği için.
    Taban Suyu: Alüvyal ovaların tabanında bulunurlar. Altta geçirimsiz tabaka ile
    sınırlandırılmış geçirimli tabaka üzerinde biriken sulardır. Beslenme durumuna göre taban suları bazen yüzeye kadar çıkabilir. Yer altı su seviyesinin düşük olduğu alanlarda ise
    kuyu açmak suretiyle bu sulardan faydalanılır.
    Türkiye taban suları bakımından zengindir. Ör: Ege Bölgesinin çöküntü ovaları, Konya,Kayseri, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Bursa, Adapazarı gibi.
    KAYNAKLAR
    Yer altı sularının tekrar yeryüzüne çıktığı yere kaynak denir.
    Sularının Sıcaklığına Göre Kaynaklar 2 Grupta İncelenebilir:
    A-SOĞUK SU KAYNAKLARI:
    Sularını yağışlarla yeryüzünden alırlar.
    Sularının sıcaklığı ve akımları yıl boyunca değişir.
    1)Tabaka Kaynağı (yamaç): Geçirimli tabakların uç kısmından suların yüzeye çıktığı yerdir.
    2)Vadi Kaynağı: Vadi tabanlarından çıkan kaynaklardır.
    3)Karstik Kaynak (Voklüz): Kalkerli arazilerde yer yüzüne çıkan kaynaklardır. En fazla Akdeniz Bölgesinde görülür. Ör: Düden suyu

    Bu kaynakların en önemli özelliği sularının bol miktarda kireç içermesidir.
    4)Artezyen Kaynağı: Tekne biçimindeki iki geçirimsiz tabaka arasındaki geçirimli
    tabakaya açılan bir sondaj ile suların püskürerek yer yüzüne çıkmasıdır. Diğer
    kaynaklardan ayrılan yanı beşeri faktörlerin etkisiyle yer yüzüne çıkmasıdır.

    B-SICAK SU KAYNAKLARI
    Sularını mağmaya yakın alanlardan alırlar.
    Suları geldiği derinliğe göre sıcak veya ılıktır.
    Sularının sıcaklığı yıl boyunca aynıdır.
    Akım değişikliği olmaz.
    Bol miktarda eriyik madde içerir.
    1)Fay Kaynağı: Fay hattı boyunca yeryüzüne çıkan kaynaklardır. Halk arasında bu
    kaynaklara ılıca, kaplıca,çermik, içme ve maden suları denilmektedir.

    Ör: Manisa (Kurşunlu, Urganlı, Alaşehir, Demirci), Denizli (Pamukkale, Karahayıt,
    Sarayköy, Buldan), Kütahya (Simav),Balıkesir (Edremit, Gönen), Sivas (Balıklı Çermik)
    gibi merkezlerde vardır. Bu yerlerin ortak özelliği yer yapılarının özelliğidir.
    2)Gayzer Kaynağı: Etkin haldeki volkan dağlarından değişik aralıklarla püskürerek çıkan kaynaklardır. Türkiye’de örneklerine rastlanmaz.




    YER ALTI SULARI VE KAYNAKLAR
    *Yağışlarla yer yüzüne inen suların geçirimli tabakadan yer altına sızarak , yer altında oluşturdukları sulara yer altı suları denir.
    Yer Altı Sularının Beslenmesinde Etkili Olan Faktörler:
    1) Yağış miktarı,
    2) Yağış türü (Kar yağışları ile beslenme fazla olur.)
    3) Zeminin geçirimliliği ( alüvyal ve karstik alanlarda geçirimlilik fazladır).
    4) Arazinin eğimi :eğimin az olduğu alanlarda beslenme daha fazladır.
    5) Bitki örtüsü: Yüzeysel akımı engellediği için.
    Taban Suyu:Alüvyal ovaların tabanında bulunurlar. Altta geçirimsiz tabaka ile sınırlandırılmış geçirimli tabaka üzerinde biriken sulardır. Beslenme durumuna göre taban suları bazen yüzeye kadar çıkabilir. Yer altı su seviyesinin düşük olduğu alanlarda ise kuyu açmak suretiyle bu sulardan faydalanılır.
    *Türkiye taban suları bakımından zengindir. Ör: Ege Bölgesinin çöküntü ovaları, Konya,Kayseri, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Bursa, Adapazarı gibi.
    KAYNAKLAR: Yer altı sularının tekrar yeryüzüne çıktığı yere kaynak denir.
    Sularının Sıcaklığına Göre Kaynaklar 2 Grupta İncelenebilir:
    A-SOĞUK SU KAYNAKLARI: *Sularını yağışlarla yeryüzünden alırlar. *Sularının sıcaklığı ve akımları yıl boyunca değişir.

    1)Tabaka Kaynağı (yamaç): Geçirimli tabakların uç kısmından suların yüzeye çıktığı yerdir.
    2)Vadi Kaynağı: Vadi tabanlarından çıkan kaynaklardır.
    3)Karstik Kaynak (Voklüz): Kalkerli arazilerde yer yüzüne çıkan kaynaklardır. En fazla Akdeniz Bölgesinde görülür. Ör: Düden suyu
    Bu kaynakların en önemli özelliği sularının bol miktarda kireç içermesidir.
    4)Artezyen Kaynağı: Tekne biçimindeki iki geçirimsiz tabaka arasındaki geçirimli tabakaya açılan bir sondaj ile suların püskürerek yer yüzüne çıkmasıdır. Diğer kaynaklardan ayrılan yanı beşeri faktörlerin etkisiyle yer yüzüne çıkmasıdır.
    B-SICAK SU KAYNAKLARI
    *Sularını mağmaya yakın alanlardan alırlar.
    *Suları geldiği derinliğe göre sıcak veya ılıktır.
    *Sularının sıcaklığı yıl boyunca aynıdır.
    *Akım değişikliği olmaz.
    *Bol miktarda eriyik madde içerir.
    1)Fay Kaynağı:Fay hattı boyunca yeryüzüne çıkan kaynaklardır. Halk arasında bu kaynaklara ılıca, kaplıca,çermik, içme ve maden suları denilmektedir. Ör: Manisa (Kurşunlu, Urganlı, Alaşehir, Demirci), Denizli (Pamukkale, Karahayıt, Sarayköy, Buldan), Kütahya (Simav),Balıkesir (Edremit, Gönen), Sivas (Balıklı Çermik) gibi merkezlerde vardır. Bu yerlerin ortak özelliği yer yapılarının özelliğidir.
    2)Gayzer Kaynağı: Etkin haldeki volkan dağlarından değişik aralıklarla püskürerek çıkan kaynaklardır. Türkiye’de örneklerine rastlanmaz

+ Konu Cevapla

Benzer Konular

  1. Yer Alti Sulari Ve Kaynaklar Etkİnlİk
    By Blue_Girl_95 in forum Coğrafya
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 12-08-2009, 20:15
  2. PhotoShop için Yararlı Kaynaklar
    By PihC in forum Photoshop
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 09-03-2009, 03:11
  3. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 06-23-2009, 08:05
  4. Yeralti sulari: Toprak altindakİ dev su depolari
    By DarkNess in forum Coğrafya
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 11-05-2008, 17:14
  5. Ozanlarımız - Davut Sulari
    By CaNDy'S in forum Ozanlarımız Ve Biyografileri
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-24-2007, 03:00

Etiketler

Yetkileriniz

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts

Content Relevant URLs by vBSEO 3.6.0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375