Cumhurbaşkanını halk seçecek. Dün TBMM'de kabul edilen değişiklikleri Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer de onaylarsa 2. sandık da halkın önüne geliyor

TBMM Genel Kurulunda, ''Milletvekili genel seçimlerinin 4 yılda bir yapılmasını, cumhurbaşkanının halk oyuyla ve 5 artı 5 sistemiyle seçilmesini'' de içeren Anayasa değişikliği teklifinin tümü, 1 ret oyuna karşı, 376 oyla kabul edildi.

Genel Kurulda, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Grup Başkanvekilleri Sadullah Ergin, Salih Kapusuz, Faruk Çelik, Eyüp Fatsa ve İrfan Gündüz, ANAVATAN Grup Başkanvekili Muzaffer Kurtulmuşoğlu ile 354 milletvekilinin, Anayasanın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin ikinci tur oylaması tamamlandı.

Anayasa değişiklik teklifinin tümü üzerindeki gizli oylamaya, 377 milletvekili katıldı. Teklif, 1 ret oyuna karşı, 376 oyla kabul edildi.

"CUMHURBAŞKANINI HALK SEÇECEK"

TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilen madde, Anayasa'nın 101. maddesinde değişiklik yapılmasını öngörüyor. 101. madde şu şekilde değiştirildi: "Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca en son yapılan genel seçimlerde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer."

Madde üzerinde yapılan oylamaya 374 milletvekili katıldı. 370 milletvekili kabul, 1 milletvekili red, 1 milletvekili geçersiz, 1 milletvekili boş oy kullandı.

SEZER, VETO ETMEZSE '367' TARİH OLDU

TBMM Genel Kurulunda, 2. turu yapılan Anayasa değişikliği paketinin ''TBMM'nin üye tamsayısının en az üçte biriyle toplanmasını'' öngören 3. maddesi, 375 oyla kabul edildi.

Anayasanın ''TBMM'nin toplantı ve karar yeter sayısını'' düzenleyen 96. maddesinde değişiklik öngören maddenin gizli oylamasına, 376 milletvekili katıldı. Madde, 1 ret oyuna karşılık 375 oyla kabul edildi.

Madde, TBMM'nin yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde, üye tamsayısının en az üçte biriyle (184) toplanmasını öngörüyor.

TBMM Başkanı Bülent Arınç, birleşime ara verdi. Aradan sonra paketin, cumhurbaşkanının 5 artı 5 sistemiyle ve halkoyuyla seçilmesini öngören 4. maddesinin gizli oylamasına geçilecek.

CUMHURBAŞKANI SEÇİMİNİN 2 TURLA YAPILMASI KABUL EDİLDİ

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini, görev süresinin 5 artı 5 olarak belirlenmesini ve milletvekili genel seçimlerinin 4 yılda bir yapılması öngören Anayasa değiliklik teklifinin 5. maddesi 374 oyla kabul edildi.

TBMM Genel Kurulu'nda görülerek kabul edilen değişiklik teklifinin 5. maddesi, Anayasa'nın 102. maddesini yeniden düzenliyor. Yapılan değişiklik, cumhurbaşkanı seçimiyle ilgili halkoylamasının ne şekilde yapılacağını düzenliyor. Anayasa'nın 102. maddesi şu şekilde değiştirildi: "Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır.

Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölüm veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.

Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir."

Madde üzerinde yapılan oylamaya 377 milletvekili katılırken, 374 milletvekili kabul, 2 milletvekili red, 1 milletvekili boş oy kullandı.

4 YILDA BİR SEÇİME 367 'EVET' ÇIKTI

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği paketinin 2. tur oylamasında, ''Milletvekili genel seçimlerinin 4 yılda bir yapılmasını'' öngören 1. maddesi, 65 ret oyuna karşı, 367 oyla kabul edildi.

Genel Kurulda, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Grup Başkanvekilleri Sadullah Ergin, Salih Kapusuz, Faruk Çelik, Eyüp Fatsa ve İrfan Gündüz, ANAVATAN Grup Başkanvekili Muzaffer Kurtulmuşoğlu ile 354 milletvekilinin Anayasanın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin ikinci tur oylamasına devam edildi.

Anayasa değişiklik paketinin 2. tur oylamasına 439 milletvekili katıldı. Milletvekili genel seçimlerinin 4 yılda bir yapılmasını öngören birinci madde, 65 ret oyuna karşılık 367 oyla kabul edildi. Oylamada 3 oy boş çıktı, 4 oy da geçersiz sayıldı.

Görme özürlü olan AK Parti İstanbul Milletvekili Lokman Ayva, AK Parti Grup Başkanvekili Eyüp Fatsa'nın yardımıyla oyunu kullanırken, AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Özlek son anda oylamaya yetişti.

Birleşimi yöneten Meclis Başkanı Bülent Arınç, geç kalan milletvekilleriyle ilgili uyarıda bulunurken, ''Arkadaşlarınızı burada tutun'' dedi.

Bu arada, bağımsız milletvekillerinden Fuat Geçen, Süleyman Bölünmez, Memduh Hacıoğlu, Ümmet Kandoğan ile DYP Hatay Milletvekili Mehmet Eraslan da oylamaya katıldıkları gözlendi.

ANAVATAN'lı milletvekilleri oylamaya katılırken, Genel Başkan Erkan Mumcu, DYP Lideri Mehmet Ağar ve CHP Lideri Deniz Baykal ise Genel Kurula gelmedi.
Genel Kurulda, Anayasa değişiklik paketinin ikinci maddesinin gizli oylamasına başlandı.

İKİNCİ MADDE DE KABUL EDİLDİ

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği teklifinin 2. maddesi, 376 oyla kabul edildi.

Anayasanın, ''seçimlerin genel yönetim ve denetimini'' düzenleyen 79. maddesinde değişiklik yapan ve Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) görev ve yetkileri kaps****** cumhurbaşkanı seçimine ilişkin usul ve esasların da dahil edilmesini öngören 2. maddenin 2. tur gizli oylamasına, 434 milletvekili katıldı.

Madde, 55 ret oyuna karşılık 376 oyla kabul edilirken, 3 oy da boş çıktı.

Öte yandan, Anavatan Partisi Genel Başkanı Erkan Mumcu da maddenin oylaması sırasında Genel Kurula gelerek oy kullandı.

Teklifin, TBMM'nin toplantı yeter sayısını düzenleyen 3. maddesinin gizli oylamasına geçildi.

ANAYASA DEĞİŞİKLİK TEKLİFİNİN 6. MADDESİ KABUL EDİLDİ

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini, görev süresinin 5 artı 5 olarak belirlenmesini ve milletvekili genel seçimlerinin 4 yılda bir yapılması öngören Anayasa değiliklik teklifinin 6. maddesi kabul edildi.

Anayasa değişikliği teklifinin 2. tur oylamasında, teklifin 6. maddeye göre Anayasa'ya eklenecek geçici 18. maddenin gizli oylamasına 377 milletvekili katıldı. Madde, 1 ret oyuna karşı 374 oyla kabul edilirken, 1 çekimser oy kullanıldı, 1 oy da boş çıktı. Geçici 18. maddeye göre, Anayasanın 67. maddesindeki, 'seçim kanunlarında yapılacak değişikliklerin, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde uygulanamayacağına'' ilişkin hüküm, cumhurbaşkanı seçiminde dikkate alınmayacak.

6. maddeye göre Anayasa'ya eklenecek geçici 19. madde için yapılan oylamaya 375 milletvekili katılırken, 374 kabul, 1 milletvekili red oyu kullandı. Söz konusu geçici 19. maddeye göre, 11. Cumhurbaşkanı seçiminin ilk tur oylaması, kanunun Resmi Gazetede yayımını takip eden 40. günden sonraki ilk pazar günü, ikinci tur oylaması ise ilk tur oylamayı takip eden ikinci pazar günü yapılacak.

Buna göre, Anayasa'nın 101. maddesince gösterilen adaylar, yazılı muvafakatları, Anayasadaki şartları içeren ve diğer ilgili belgelerle, ilk tur oylama tarihinden 30 gün önce TBMM Başkanlığına başvuracak. Adayların başvurularında eksik bilgi ve belge tespit edilmesi halinde, TBMM Başkanlığı tarafından, eksikliklerin giderilmesi için 3 günlük kesin süre verilecek. Bu süre içinde eksikliklerin giderilmemesi halinde adaylar, kendiliklerinden çekilmiş sayılacak.

TBMM Başkanlığınca, Anayasa'nın 101. maddesinde belirtilen nitelikleri taşıdıkları anlaşılan adaylara ilişkin kesin liste, 2 gün içinde ilan edilecek ve Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına bildirilecek. Cumhurbaşkanı adayı gösterilen kamu görevlisi, aday gösterildiği tarihten itibaren görevinden ayrılmış sayılacak. Görevinden ayrılan kamu görevlisinin cumhurbaşkanı seçilememesi halinde, görevine geri dönmesi konusunda ilgili kanun hükümleri uygulanacak.
Birinci tur seçim sonuçlarının kesinleşmesinden, 2. tur oylamanın sonuçlanmasına kadar, 2. oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki oy sıralaması esas alınarak sıradaki adayla doldurularak yapılacak. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılacak. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde cumhurbaşkanı seçilmiş olacak.

Cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin usul ve esasların kanunla düzenlenmesine kadar, Milletvekili Seçimi Kanunu, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, Siyasi Partiler Kanunu, Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun ile diğer kanunların, maddeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

BAĞIMSIZLAR BİRLEŞİK OY PUSULASINDA YER ALACAK

TBMM Genel Kurulunda, bağımsız adayların, 22 Temmuzda yapılacak milletvekili genel seçiminde birleşik oy pusulasında yer almasına ilişkin Anayasa değişikliği teklifinin tümü, 12 ret oyuna karşılık 429 oyla kabul edildi.

Genel Kurulda, teklifin tümü üzerinde yapılan oylamaya, 443 milletvekili katıldı. Teklif, 12 ret oyuna karşılık 429 oyla kabul edilirken, 2 çekimser oy kullanıldı.

Meclis Başkanı Bülent Arınç, teklifin kabul edilmesinin ardından, birleşime saat 14.00'e kadar ara verdi.

Anayasa değişikliği teklifinin, bağımsız adayların 22 Temmuzda yapılacak milletvekili genel seçiminde birleşik oy pusulasında yer almasına ilişkin birinci maddesi, 20 ret oyuna karşılık 430 oyla kabul edildi.

TBMM Genel Kurulunda, bağımsız adayların 22 Temmuzda yapılacak milletvekili genel seçiminde birleşik oy pusulasında yer almasına ilişkin birinci madde üzerinde verilen değişiklik önergesi 36'ya karşı 407 oyla kabul edildi.

TBMM Başkanı Bülent Arınç, birleşimi açtıktan sonra yoklama yaptı. Yoklamanın ardından teklifin görüşmelerine geçilirken Arınç, Anayasa değişikliklerinin yöntemi konusunda milletvekillerine bilgi verdi.

Teklif üzerinde AK Parti Grup Başkanvekili Sadullah Ergin ile bazı milletvekillerinin imzasıyla verilen değişiklik önergesi işleme alındı.

Kabul edilen önergeyle, teklifteki 25 yaşla ilgili düzenleme çıkarılırken, 22 Temmuzda yapılacak genel seçimde, bağımsız adayların birleşik oy pusulasında yer alması uygulanması benimsendi.

Yapılan gizli oylamaya 447 milletvekili katıldı. Önerge, 36 ret oyuna karşılık 407 oyla kabul edildi. Oylamada, 2 oy boş çıktı, 1 oy da geçersiz sayıldı, 1 çekimser oy kullanıldı.

Genel Kurulda, yapılan değişiklik çerçevesinde birinci maddenin oylamasına başlandı.

ERDOĞAN VE GÜL TBMM'DE

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 2. tur oylamaya katılmak üzere Genel Kurula geldi. Erdoğan'dan sonra Genel Kurula gelen Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Devlet Bakanı Nimet Çubukçu'nun yanına oturdu. Çubukçu'nun kalkarak yerini kendisine vermesi üzerine Gül, Erdoğan'ın yanına oturarak sohbet etti. TBMM Genel Kurulunda dün yemin eden Ulaştırma Bakanı İsmet Yılmaz, İçişleri Bakanı Osman Güneş ile Adalet Bakanı Fahri Kasırga da Genel Kurula geldi.

Genel Kurulda, AK Parti Grup Başkanvekilleri Sadullah Ergin ile Salih Kapusuz, hem CHP hem de Anavatan Partisi grup başkanvekillerinin yanına giderek bir süre görüştü.



AA