+ Konu Cevapla
1 den 2´e kadar. Toplam 2 Sayfa bulundu

Rasyonalizm Nedir? Rasyonalizm doğuşu,Rasyonalizm hakkında...

 Eğitim Öğretim Bölümü Katagorisinde ve  Felsefe - Sosyoloji Forumunda Bulunan  Rasyonalizm Nedir? Rasyonalizm doğuşu,Rasyonalizm hakkında... Konusunu Görüntülemektesiniz.=>...

  1. #1
    serapqq
    Misafir

    Tanımlı Rasyonalizm Nedir? Rasyonalizm doğuşu,Rasyonalizm hakkında...





    Rasyonalizm Nedir?

    "Doğru ve genel geçer bilgi elde edilebilir.
    Böyle bir bilginin kaynağı akıldır, düşünmedir." tezini savunun görüşe,
    akılcılık (rasyonalizm) adı verilir. Bu görüşe göre, akıl yoluyla belirlenmiş
    zorunlu, kesin, genel geçer bilgi örneği matematik ve mantıktır.



    SOKRATES (M.Ö. 469-399)



    İlk rasyonalist düşünürdür. Sahip olduğu görüşlere ilişkin hiçbir yazılı eser
    bırakmamıştır. Onun görüşleri öğrencisi olan Platon'un kitaplarından
    öğrenilmiştir. Sokrates'e göre bilgilerimiz doğuştandır. Bunu kanıtlamak için
    hiç matematik bilgisi olmayan bir köleye, yönelttiği sorularla bir geometri
    öğretemez, ancak onda doğuştan bulunan bilgi ve düşüncelerini uyandırabilir.



    Onun bu yöntemine diyalektik (soru-cevap) sanatı denir. Bu yöntem üç aşamadan
    oluşur: Soru sorma, ironi (alay etme), mayotik (doğurtma).



    Sokrates bu yöntemle kavrama ulaşmayı amaçlar. Kavram ile yargılara sağlam bir
    temel bulacağına inanmıştır. Sokrates'in üzerinde durduğu başlıca konu ahlâk
    olmuştur. Erdemli olmanın (ahlâklılık) mutlu olmaya vardıracağını, bu nedenle
    erdemin bilgi olduğunu dile getirmiştir.



    PLATON (Eflatun M.Ö. 427-347)



    Sokrates'in öğrencisidir. Rasyonalist anlayışı daha sistematik bir yapıya
    dönüştürmüştür. Platon'a göre iki evren vardır: Biri duyumlanabilen varlık
    evreni, diğeri akıl ve düşünme yoluyla kavranabilen idealar evrenidir. Asıl
    gerçeklik idealar evrenidir.



    Duyular yoluyla kavranabilen evren, idealar evreninin bir görüntüsü, kopyasıdır.
    İnsan, gerçek bilgiye, idealar evrenini kavrayarak, yani düşünerek varabilir.
    Duyumlanan evrenin bilgisi yanıltıcıdır ve görelidir. Bu düşünceleriyle Platon,
    rasyonalizmi idealizmle özdeşleştirmiştir.



    ARİSTOTELES (M.Ö. 384-322)



    Platon'un idealizmini eleştirerek rasyonalizmi realist bir anlayışa
    dönüştürmüştür. Aristoteles, aynı zamanda mantığın kurucusudur. Ona göre mantık,
    doğruya vardıran bir araçtır. O, mantıklı düşünmeyi tümdengelim olarak
    değerlendirir. Gerçek bilgi, tümel gerçekliklerden tümdengelim yoluyla elde
    edilebilirler. Aklın genel gerçekliklerden yola çıkarak buradan tikel ve özel
    bilgiler elde etmesi, aklın temel fonksiyonudur ve türevidir.



    Aristotelese göre iki tür bilgi vardır: Biri deneye, yani yaşarken duyum ve
    algılarla kazanılan bilgiler, diğeri ise bilimsel bilgidir. Bilimsel bilgi;
    kavram, yargı ve akıl yürütmeye bağlıdır. Bilimsel bilgi, tek tek var olanlardan
    kalan bilgi olmayıp, genel ve tümel olanı kavramaya yönelik rasyonel bilgidir.



    Aristoteles için akıl da etkin ve edilgen akıl olarak iki yönlü özellik
    gösterir. Etkin akıl, ideaları kavrar, bilir ve bütün insanlar da ortaktır.
    Edilgen akıl ise duyu verilerini işler, tümel kavramları oluşturur. Bu akıl
    bulunduğu bireyin özelliğini taşır.



    FARABİ (870-950)



    Farabi, İslam Felsefesi'nin kurucusudur. Aristoteles'in felsefesini
    benimsemiştir. Kuran ile Aristoteles felsefesini uzlaştırmaya çalışmıştır. Bu
    nedenle Farabi'ye ikinci öğretmen (muallim-i sani) denmiştir.



    Farabi'ye göre en gerçek, en yüce varlık Tanrı'dır. Tanrı, var olmasını bir
    başka şeye borçlu olmayan, varlığını kendinden alan bir özelliğe sahiptir. Diğer
    varlıklar ise kendi başlarına var olamaz.



    Farabi'ye göre Tanrı, hem öz hem de varoluştur. Yaratılanlar, Tanrı'ya en yakın
    varlıklar olan "akıllar" halinde Tanrı'dan çıkarak, var olurlar. Bu var oluş bir
    sıra düzenine göre olur. Tanrı'dan çıkan "akıl"lar arasında en önemlisi hep
    etkin akıldır. Bu akıl, mutlak bilgi ile aynıdır. İlk bilgiler bu etkin akıldan
    çıkmıştır.



    Duyumlara ve mantıksal çıkarımlara dayalı bilgilerin doğruluğundan emin
    olunamaz. Doğrulukları deneyle kanıtlanmış bilgiler tümel bilgilerdir. Bu
    bilgiler,doğruluğu aynı zamanda akla dayalı olan gerçek bilgilerdir.



    DESCARTES (1596-1650)



    Yeniçağ'da rasyonalizmin temsilcisi, Fransız filozofudur. Matematikçidir.
    Matematikte "Analitik Geometri"nin kurucusudur. Descartes'e göre matematiğin
    metodunda analiz ve sentez vardır. Bu yol, gerçeği elde etmede kullanılacak en
    doğru yoldur.



    Descartes, insan zihninde doğuştan var olduğunu kabul ettiği gerçeklerden
    başlanarak ve matematiğin metodu kullanılarak apaçık bilgilere varılabileceğini
    iddia etmiştir.



    Descartes, doğrulara, gerçek bilgilere varmada "şüphe" metodunu kullanmıştır.
    Kullandığı şüphe, bir amaç değil bir araç şüphesidir. Descartes'e göre şüphe
    etmek düşünmektir. Şüphe eden kişi düşünüyor demektir. Şüphe eden kişi, şüphe
    eden benliğinden, yani bilincinden ve bilincinin varlığından şüphe edemez. İşte
    bu Descartes'e göre ilk elde edilen gerçekliktir. Daha sonra bu yöntemle
    Tanrı'nın ve varlıkların şüphe edilemeyecek gerçeklikler olduğunu kanıtlar.
    Kanıtlamalarını hep akıl yoluyla yapar.



    LEİBNİZ (1646-1716)



    Leibniz bir Alman düşünürüdür. Aynı zamanda bir mantıkçı ve matematikçidir. Ona
    göre insan bilgisi iki yolla elde edilir: Duyularla ve akıl yoluyla elde edilen
    bilgiler. Duyu bilgisi, yanıltıcı ve güvenilir olmayan bilgidir. Matematik
    bilgisi buna örnektir.



    Leibniz'e göre her şey Tanrı'dan türemiştir. Tanrı sonsuzdur. İnsan aklı Tanrı
    bilgisine "çelişmezlik" ilkesi ile varır. Bu tür bilgiler, ezeli ve ebedi
    hakikatleridir. Bunun yanında olgulara dayalı bilgiler de vardır. Bu bilgiler
    "yeter sebep" ilkesine dayanırlar. Bu görüşleriyle Leibniz, rasyonalizm ile
    empirizmi uzlaştırmaya çalışmıştır.



    HEGEL (1770-1831)



    Hegel'e göre akıl değişmez, mutlak, en güvenilir bilgi kaynağıdır. Akıl, insan
    düşünmesini ve bilinçsiz doğayı idare eden bir kanundur. Düşünmek, araştırılan
    ve bilgisi elde edilmek istenen "nesnenin özünü bilmek" etkinliğidir.



    Her nesnede görüntüsünün ardında bir de öz vardır. Düşünmek, nesnenin ardındaki
    bu özü kavramaktır. Hegel'e göre akla uygun olan gerçektir. Akıl, mutlak
    varlığın ve doğadaki değişmenin bilgisini apaçık olarak vermektedir.

  2. #2
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374893

    ;;) Ce: Rasyonalizm Nedir? Rasyonalizm doğuşu,Rasyonalizm hakkında...

    Rasyonalizm, doğruluğun ve gerçekliğin ölçüsünü aklilikte bulan görüştür. Düşünce tarihinde değişik anlamlarda kullanılmıştır rasyonalizm. İnsan bilgisinin kaynağını akılda olduğunu savunan bu düşünce sistemi, çok tartışılmıştır ve çok önemli savunucuları olmuştur.

    Aklı, bilginin temel kaynağı ve sınanabilirlik ölçüsü olarak kabul eden bu akım, deneyciliğin (ampirizm) karşıtıdır. Deneycilik (ampirizm), bilginin duyu verilerine dayalı deneylerden kaynaklandığını ileri sürer. Rasyonalizm; akıl dışı olan her şeye karşı koyar, sadece akla dayanır. Bütün insanlarda doğuştan olan ve değişmez bir akıl bulunduğunu, bu aklında özsel ve deney dışı gerçeklik taşıdığını ileri sürer.

    Bu akım en açık haliyle bilgi felsefesinde dile getirilir. Buna göre bazı bilgilerin kaynağı deney öncesi veya apriori ussal sezgilerdir. Bilgi, bu sezgilerin anlık olarak kavranmasıyla ortaya çıkar. İnsan, düşünme yetisiyle kavradıkları duyu verilerini aşan nesneler veya tümeller ve bunların bağlantılarıdır. Matematik ve mantığın tümü, bu tür bilginin kapsamındadır. Aynı zamanda da başka pek çok alanın bazı bölümleri de bu tür bilginin kapsamı içindedir.

    Rasyonalizme göre, zihnin ulaşabileceği en mühim ve en kesin bilgi türü olan apriori bilgi, hem zorunlu hem de evrenseldir. Rasyonalizm din ve etik alanlarında da insanın düşünme yetisine öncelik verir. Yani bu düşünce sistemine göre; gelenek, iyiyle kötünün ayırt edilmesi ya da insan bilgisinin kaynağı vahiy değildir. Bütün bunların kaynağı insanın doğal yetileridir der. İlahiyatta rasyonalizm, dinin akla uygunluğunu ifade eder fakat, salt olarak rasyonalizm ise, idealizm ve din hakimiyetine karşı insan aklının sınırsız imkanlarına aşırı güveni dile getirir.

    Rasyonalist düşünce, Antikçağ Yunan düşüncesine dayanır. Rasyonalizmin ilk olarak Par-menides ile başlar diyebiliriz. Doğmatik-Rasyonalizm daha sonra Ortaçağ’a geçer, sonra Skolosa-tik’e ve islam dünyasında da Meşşaai Okuluna geçer. Ordan da Descartes, Leibniz, Spinoza, Wolf gibi 17. ve de 18. yüz yıl rasyonalist filozoflarına ulaşır. Bu filozofların ortak özellikleri; insan bilgisine ve akla duydukları aşırı güvendir. Bu filozoflara göre, ebedi ve ezeli hakikatler vardır ve aklımızla bu hakikatleri kavrayabiliriz.

    Rasyonalizm, bir bilgi elde etme yolu olduğu için İslam dünyasında da oldukça rağbet bulmuş ve teşvik edilmiştir. Rasyonalizm, akılcı bir okul olan Meşşai Okulunda etkisini asırlarca sürdürmüştür. Çünkü , İslam akla büyük önem vermiş, aklı hiçbir zaman mullaklaştırmamıştır.

+ Konu Cevapla

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 58
    Son Mesaj: 08-14-2010, 23:54
  2. Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 08-01-2008, 12:18
  3. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 07-26-2008, 21:53
  4. Sosyalizm nedir?Sosyalizm hakkında,Sosyalizm doğuşu...
    By serapqq in forum Felsefe - Sosyoloji
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 12-14-2007, 15:02
  5. Idealizm nedir?ıdealizm doğuşu,idealizm hakkında...
    By serapqq in forum Felsefe - Sosyoloji
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 12-14-2007, 14:03

Etiketler

Yetkileriniz

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts

Content Relevant URLs by vBSEO 3.6.0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375