+ Konu Cevapla
1 / 3 Sayfa 1 2 3 SonuncuSonuncu
1 den 5´e kadar. Toplam 15 Sayfa bulundu

Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları

 Eğitim Öğretim Bölümü Katagorisinde ve  KPSS Forumunda Bulunan  Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları Konusunu Görüntülemektesiniz.=>Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları Konum: Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine çok yaklaştığı bir alanda ...

  1. #1
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları







    Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları


    Konum: Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine çok yaklaştığı bir alanda yer alan Türkiye Cumhuriyeti, doğuda Gürcistan, Ermenistan, Nahcivan ve İran, batıda Bulgaristan ve Gürcistan, güneyde Suriye ve Irak ile komşudur.
    Coğrafi konumu: 36° 00'-42° 00' Kuzey Enlem ve 26° 00'-45° 00' Güney Boylam
    Haritadaki konumu: Güney Batı Asya
    Yüzölçümü: 814.578 km² (Yüzölçümünün %3'lük bölümü Avrupa kıtasında yer alan Asya topraklarıdır.)
    Sınırları: toplam: 2,627 km
    sınır komşuları: Ermenistan 268 km, Azerbaycan 9 km, Bulgaristan 240 km, Gürcistan 252 km, Gürcistan 206 km, İran 499 km, Irak 331 km, Suriye 822 km
    Sahil şeridi: 7,200 km
    İklimi: Türkiye'de başlıca üç iklim tipi görülür: Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve karasal iklim.
    Arazi yapısı: Yüksek bir ülke olan Türkiye`de yüzey şekilleri önemli ölçüde çeşitlilik gösterir. Birçoğu birbirine koşut sıralar halinde uzanan dağlar,tek başına ya da çizgisel bir diziliş gösteren sönmüş yanardağlar, üstleri yanardağ lavlarıyla ya da eski göllere ait tortul kayaçlarla kaplı olan ve vadilerle yarılmış plato düzlükler,vadiler boyunca ya da ırmak ağızlarında genişleyen tabanı alüvyonlu ovalar bu çeşitliliğin başlıca öğeleridir. Bu çeşitlilik, ülkenin yaşam koşulları ile ekonomik etkinliklerini önemli ölçüde etkiler.
    Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Akdeniz 0 m
    en yüksek noktası: Ağrı Dağı 5,166 m
    Doğal kaynakları: Demir, bakır, kurşun, kömür, çıva, krom uranyum ve diğer madenler.
    Sulanan arazi: 36,740 km² (1993 verileri)
    Doğal afetler: Depremler, seller

    Nüfus: 67,803,927 (22.10.2000 verileri)
    Nüfus artış hızı (yıllık): %18,28 (2000 verileri)
    Bebek ölüm oranı: 39.4 ölüm/1,000 doğan bebek (2002 tahminleri)
    Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 68.5 yıl
    erkekler: 66.2 yıl
    kadınlar: 70.9 yıl (2002 tahminleri)
    Ortalama çocuk sayısı: 2.46 bebek/kadın (2002 tahminleri)
    HIV/AIDS vakaları (toplam): 1325 kişi (2001 tahminleri)
    Ulus: Türk
    Din: Müslüman %99.8, diğer %0.2 (Hıristiyan, Yahudi, diğer)
    Diller: Türkçe (resmi), Kürtçe, Arapça, Ermenice, Yunanca
    Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri verileri
    toplam nüfus: %87.5
    erkekler: %95.3
    kadınlar: %79.9 (2002 tahminleri)

    Yönetim biçimi: Cumhuriyet
    Başkent: Ankara
    İdari bölümler: 81 il; Adana, Adıyaman, Afyon, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ankara, Antalya, Ardahan, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bartın, Batman, Bayburt, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Corum, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, İçel, İğdir, Isparta, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Karabük, Karaman, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kilis, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Siirt, Sinop, Şirnak, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Uşak, Van, Yalova, Yozgat, Zonguldak, Düzce
    Bağımsızlık günü: 29 Ekim 1923
    Milli bayram: Bağımsızlık günü, 29 Ekim (1923)
    Anayasa: 7 Kasım 1982
    Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB, AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), BSEC (Karadeniz Ekonomik İşbirliği), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CERN (gözlemci), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), EU (aday), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (gözlemci), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NATO (Kuzey Atlantik Asemblesi), NEA (Nükleer Enerji Kurulu), NSG, OAS (gözlemci), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OIC, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNOMIG (BM Gürcistan Gözlem Misyonu), UNRWA (BM Filistin Mültecileri Yardım Komisyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WEU (Batı Avrupa Konseyi), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

    Fert başına GSYİH: Satınalma gücü paritesine göre: 6012 $ (2001 verileri)
    Fert başına GSMH 2123 $ (2001 verileri)
    GSMH - büyüme hızı: %7.8 (2002)
    GSMH - sektörel büyüme hızı: Tarım %6.5, sanayi %11, hizmet %5.7 (2002)
    GSYİH - sektörel dağılım: tarım: %22.2
    endüstri: %18.8
    hizmet: %59.0 (1999)
    Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %39 (2000 verileri)
    İş gücü: 23 milyon (2000 verileri)
    İşsizlik oranı: %5.6 (2000 verileri)
    Endüstri: Tekstil, gıda, otomobil, madencilik, çelik, petrol, inşaat, kağıt
    Endüstrinin büyüme oranı: %6.2 (2000 verileri)
    Elektrik üretimi: 125.3 milyar kWh (2000 verileri)
    Elektrik tüketimi: 119.5 milyar kWh (2000 verileri)
    Elektrik ihracatı: 350 milyon kWh (2000 verileri)
    Elektrik ithalatı: 3.35 milyar kWh (2000 verileri)
    Tarım ürünleri: Tütün, pamuk, hububat, zeytin, şeker pancarı, bakliyat, narenciye, çiftlik hayvanı
    İhracat: 26.9 milyar $ (2000 verileri)
    İhracat ürünleri: Giyim eşyaları %25.6, gıda maddeleri %15.4, tekstil %12.3, metal ürünleri %8.6, taşıt ekipmanları %8.1 (1998)
    İhracat ortakları: Almanya %18.7, ABD %11.4, İngiltere %7.4, İtalya %6.3, Fransa %6.0 (2000 verileri)
    İthalat: 55.7 milyar $ (2000 verileri)
    İthalat ürünleri: makine %28.3, kimyasal ürünler %15.2, yarı mamuller %14.5, yakıt %11, taşıt ekipmanları %9.5 (1999)
    İthalat ortakları: Almanya %13.1, İtalya %7.9, ABD %7.2, Rusya %7.0, Fransa %6.6, İngiltere %5.0 (2000 verileri)
    Dış borç tutarı: 109 milyar $ (2000 verileri)
    Para birimi: Türk Lirası (TRL)
    Para birimi kodu: TRL
    Mali yıl: Takvim yılı

    Demiryolları: 8,607 km (1999)
    Karayolları: 382,059 km (1999 verileri)
    Su yolları: 1,200 km (yaklaşık)
    Boru hatları: Ham petrol 1,738 km; petrol ürünleri 2,321 km; doğal gaz 708 km
    Limanları: Gemlik, Hopa, İskenderun, İstanbul, İzmir, Kocaeli (İzmit), İçel (Mersin), Samsun, Trabzon
    Hava alanları: 121 (2000 verileri)
    Helikopter alanları: 2 (2000 verileri)

    Kullanılan telefon hatları: 19.5 milyon (1999)
    Telefon kodu: 90
    Radyo yayın istasyonları: AM 16, FM 72, kısa dalga 6 (1998)
    Radyolar: 11.3 milyon (1997)
    Televizyon yayını yapan istasyonlar: 635 (1995)
    Televizyonlar: 20.9 milyon (1997)
    Internet kısaltması: .tr
    Internet servis sağlayıcıları: 22 (2000)
    Internet kullanıcıları: 2 milyon (2000)





    alıntı

  2. #2
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Ce: Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları

    Atmosfer ve özellikleri

    İklim

    Geniş bir bölge içinde ve uzun yıllar boyunca değişmeyen ortalama hava koşullarına iklim denir.
    İklim, coğrafi ortamın oluşması ve şekillenmesi ile insanların yaşantı ve etkinlikleri üzerinde önemli rol oynar.
    Örneğin bir yerdeki doğal bitki örtüsü, akarsuların özellikleri, insanların yaşam tarzları, konut tipleri, ekonomik etkinliklerinin türü,iklimin kontrolü altındadır. İklimi oluşturan çeşitli öğeler vardır. Bunlar sıcaklık, basınç, rüzgarlar, nemlilik ve yağıştır. İklim elemanları adı verilen ve birbirlerini etkileyen bu öğeler arasında ayrılmaz bir ilişki vardır.
    İklim olayları atmosfer içinde gerçekleştiği için öncelikle atmosfer ve özelliklerinin incelenmesi gerekir.

    Atmosfer

    Dünya’yı çepeçevre saran gaz örtüsüne atmosfer denir. Atmosferin alt sınırı, kara ve deniz yüzeyleriyle çakışır. Üst sınırını ise yerçekiminin etkisi belirler. Ekvator’dan kutuplara doğru yerçekimi arttığı için atmosferin şekli Dünya’nın şekli gibi küreseldir.

    Atmosfer’in Katları

    Atmosfer kendini oluşturan gazların karışımı ve gidişindeki farklılıklar nedeniyle çeşitli katlara ayrılmıştır. Bu katlar yeryüzünden yukarılara doğru troposfer, stratosfer, şemosfer, iyonosfer ve ekzosfer şeklinde sıralanır.

    Troposfer

    ·Atmosferin, yeryüzüne temas eden, alt bölümüdür.
    ·Tüm gazların % 75’inin bulunduğu bu katmanda yoğunluk en fazladır.
    ·Troposfer, yerden havaya yansıyan ışınlarla alttan yukarıya doğru ısınır. Bu nedenle alt kısımları daha sıcaktır. Yerden yükseldikçe sıcaklık her 100 m’de yaklaşık 0,5°C azalır.
    ·Su buharının tamamı troposferde bulunduğu için tüm meteorolojik olaylar burada oluşur.
    ·Güçlü yatay ve dikey hava hareketleri görülür.
    ·Yerden yüksekliği 6 – 16 km arasında değişir.

    Stratosfer

    ·Troposferin üstündeki katmandır.
    ·Yatay hava hareketleri görülür.
    ·Su buharı hemen hemen hiç bulunmadığı için dikey hava hareketleri oluşamaz. Bu nedenle sıcaklık dağılışı oldukça düzgündür.
    ·Sıcaklık her yerde yaklaşık -50°C’dir.
    ·Üst sınırı yerden 25 – 30 km yüksekliktedir.

    Şemosfer

    ·Stratosfer ile İyonosfer arasındaki katmandır.
    ·Stratosfer ile Şemosfer arasındaki 19-45 km’ler arasında oksijen azot haline gelerek ultraviyole ışınlarını tutar.
    ·Üst sınırı yerden 80 – 90 km yüksekliktedir.

    İyonosfer

    ·Mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının, molekülleri parçalayarak iyonlar haline getirdiği katmandır.
    ·Yerçekimi azaldığı için iklim üzerinde belirgin bir etkisi yoktur.
    ·Radyo dalgalarını yansıtır
    ·Üst sınırı yerden 250 – 300 km yüksekliktedir.

    Eksosfer (Jeokronyum)

    ·En üst tabakadır.
    ·Yerçekimi çok azaldığından gazlar çok seyrektir.
    ·Hidrojen ve helyum gibi hafif gazlar bulunur.
    ·Atmosfer ile uzay arasında geçiş alanıdır.
    ·Kesin sınırı bilinmemekle birlikte üst sınırının yerden yaklaşık 10.000 km yükseklikte olduğu kabul edilmiştir.

    Atmosferde Bulunan Gazlar

    Atmosferde bulunan gazların % 75’i ve su buharının tamamı troposferde bulunur. İklim yönünden daha çok atmosferin alt katları önemli olduğundan burada troposfer ve stratosferin alt katlarının bileşimi incelenecektir.

    ·Her zaman bulunan ve oranı değişmeyen gazlar; % 78 oranında azot, % 21 oranında oksijen, %1 oranında asal gazlar (Hidrojen, Helyum, Argon, Kripton, Ksenon, Neon) dır.
    ·Her zaman bulunan ve oranı değişen gazlar; su buharı ve karbondioksittir.
    ·Her zaman bulunmayan gazlar; ozon ve tozlardır.

    Su buharı : Yere ve zaman göre oranı en çok değişen gazdır. Yeryüzünün aşırı ısınıp, soğumasını engeller. Yağış, bulut, sis gibi hava olaylarının doğuşunu sağlar.

    Karbondioksit : Atmosferin güneş ışınlarını emme ve saklama yeteneğini artırır. Havada karbondioksit (CO2) miktarının artması sıcaklığı artırıcı, azalması ise sıcaklığı düşürücü etki yapar.

    Ozon : Hava içindeki oksijen (O2) mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının etkisi altında ozon (O3) haline geçer. Ozon gazı, içinde hayatın gelişmesine olanak vermez ancak atmosferin üst katmanlarında ultraviyole ışınlarını emerek yeryüzündeki yaşam üzerinde olumlu bir etki yapar. Yeryüzünden 19 – 45 kilometre yükseklikler arasında bulunan ozon katının son yıllarda inceldiği hatta yer yer delindiği belirlenmiştir. Özellikle buzdolabı, soğutucu, araba ve spreylerden çıkan gazların (kloroflorokarbon) neden olduğu anlaşılmış ve bu gazların kullanımına kısıtlamalar getirilmiştir.
    Yeryüzüne ulaşan mor ötesi ışınlardaki artış, sıcaklıkların artmasına, buna bağlı olarak buzulların erimesine, bitki örtülerinde değişimlere neden olabilecektir.




    alıntı

  3. #3
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Ce: Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları

    Sıcaklık

    Güneş Işınlarının Atmosferde Dağılışı

    Yeryüzünün ısınmasında ana enerji kaynağı Güneş’tir. Dünya, Güneş’in uzaya yaydığı enerjinin ancak iki milyonda birini alır. Güneş’ten gelen bu enerji güneş sabitesi (solar konstant) ile belirlenir. Atmosferin üst sınırında 1 cm2’ye 1 dakikada gelen kalori miktarına güneş sabitesi (solar konstant) denir.
    Atmosferin etkisiyle, Güneş’ten gelen ışınların tamamı yere ulaşmaz. Atmosfer güneş ışınlarını çeşitli oranlarda tutar ve dağıtır. Bu nedenle yeryüzü Güneş’ten gelen ışınlardan çok atmosfer tarafından tutulan ışınlarla ısınır.

    Sıcaklık Etmenleri

    Atmosferin ısınması çeşitli etmenlerin etkisi altındadır.

    Güneş Işınlarının Yeryüzüne Değme Açısı

    Belirli bir yüzeye dik ve yatık gelen ışınların getirdikleri enerji miktarları arasında belirgin bir fark vardır.
    Çünkü bir ışın demeti dik geldiğinde daha dar bir yüzeyi aydınlatırken, aynı ışın demeti yatık geldiğinde daha geniş bir yüzeyi aydınlatır.
    Ancak ışınların yere değme açısı daraldığı için etkisi azalır. Bu nedenle Güneş ışınlarının yere değme açısı büyüdükçe yeryüzünü ısıtma gücü de artar.
    Güneş ışınlarının yeryüzüne değme açısını etkileyen etmenler şunlardır:

    Dünya’nın Şekli

    Dünya’nın küreselliğinin bir sonucu olarak, Ekvator’dan kutuplara doğru güneş ışınlarının yere değme açısı küçülür. Buna bağlı olarak her iki yarım kürede Ekvator’dan kutuplara doğru sıcaklık azalır. Bu durum enlemin sıcaklık üzerindeki etkisini gösterir.
    Dünya’nın Eksen Eğikliği ve Yıllık Hareketi

    Dünya’nın eksen eğikliği nedeni ile Güneş çevresindeki dönüşü (yıllık hareket) sırasında güneş ışınlarının yere değme açısı değişir.
    Yeryüzündeki bir noktanın güneş ışınlarını yıl içinde farklı açılarla alması ısınma farklılıklarına neden olur.

    Dünya’nın Günlük Hareketi

    Dünya’nın günlük hareketi nedeniyle güneş ışınlarının bir noktaya değme açısı sabahtan öğleye kadar artar. Öğleden akşama kadar ise azalır. Günün en yüksek sıcaklığı, ışınların en büyük açı ile geldiği öğle saati değil, depolanan enerjinin en fazla olduğu 13.00 – 14.00 saatleri arası ölçülür. Çünkü öğleye kadar yerde biriken enerji, ışınların gelme açısının daralmasıyla birlikte ışıma ile atmosfere iletilir. Işıma gece boyu devam eder, yer soğur. Güneş’in doğuş saatinde ışıma sona erer ve yerde enerji depolamaya başlar. Işımanın sona erdiği anda günün en düşük sıcaklığı yaşanır.

    Işıma

    Yeryüzü kazandığı enerjinin bir bölümünü atmosfere geri verir. Buna yer ışıması denir. Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşamadığı saatlerde (gece) ve güneş ışınlarının yere değme açılarının küçüldüğü aylarda yer ışıması artar. Ayrıca, zeminin yapısı da yer ışıması üzerinde etkilidir. Örneğin yeryüzünün bitki ile kaplı alanlarında yer ışıması az ve yavaşken çılak arazilerde ısı kaybı daha hızlı ve fazla olur.

    Eğim ve Bakı

    Geniş bir bölgeye düşen birbirine paralel ışınların yere düşme açıları, yamaç eğimine ve bakı durumuna (Güneş’e dönüklüğe) göre değişir. Bu durum yerel ısınma farklarına yol açar. Kuzey Yarım Küre’de güney yamaçlar, Güney Yarım Küre’de ise kuzey yamaçlar güneş ışınlarını yıl boyunca daha büyük açı ile aldığından daha sıcak olur.
    Ekvator çevresinde bakının etkisi tüm yamaçlarda görülür.

    Bakının Etkisi

    Güneşe dönük olan eğimli yamaçlarda;
    ·Sıcaklık daha yüksektir.
    ·Güneşlenme süresi daha uzundur.
    ·Karların yerde kalma süresi daha kısadır.
    ·Kalıcı karların başlama yüksekliği daha fazladır.
    ·Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi daha kısadır.
    ·Ormanların yükselti sınırı daha fazladır.

    Yükselti

    Deniz seviyesinden yükseldikçe atmosferin yoğunluğunun ve içindeki su buharının azalması ile troposferin daha çok yerden yansıyan ışınlarla ısınması nedeniyle sıcaklık, her 100 m’de yaklaşık 0,5°C azalır. Bu nedenle enlemi aynı olan iki farklı noktadan daha yüksekte olan, diğerine göre her zaman daha soğuk olur. Örneğin deniz seviyesinden 155 m yükseklikteki Bursa’da sıcaklık 25°C iken aynı enlemde bulunmasına karşın 2543 m yükseklikteki Uludağ’da sıcaklığın 12°C olması yükseltinin sıcaklığa etkisini gösterir.

    İndirgenmiş Sıcaklık

    Yeryüzünde sıcaklığın enleme bağlı dağılışını gösteren haritalar çizilirken yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için indirgenmiş sıcaklık değerleri kullanılır.
    Bir yerin yükseltisinin sıfır (0 m) kabul edilerek hesaplanan sıcaklığına indirgenmiş sıcaklık denir.
    Bir yerin indirgenmiş sıcaklığını hesaplamak için yükseltiden kaynaklanan sıcaklık farkı hesaplanır.
    Bu fark o yerin gerçek sıcaklığına eklenir.
    Örnek :
    900 m yükseklikteki Ankara’da Ocak ayı ortalama sıcaklığı -2°C’dir. Ankara’nın deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklığı kaç °C dir?
    Çözüm :
    100 m’de sıcaklık 0,5°C azalırsa
    900 m’de X°C azalır.
    X=900 x 0,5 / 100 = 4,5 °C’dir.

    İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + Sıcaklık Farkı
    İndirgenmiş Sıcaklık = -2 +4,5
    İndirgenmiş Sıcaklık = 2,5°C’dir.

    Kara ve Deniz Dağılışı

    Karalar denizlere göre daha çok ve çabuk ısınıp, soğurlar. Bu nedenle, karaların daha fazla yer kapladığı Kuzey Yarım Küre’nin yıllık ortalama sıcaklığı Güney Yarım Küre’den daha fazladır.
    Ayrıca her iki yarım kürede kara ve denizlerin dağılışındaki farklılık termik ekvatorun yer ekvatorundan sapmasına neden olmuştur.

    Termik Ekvator : Meridyenlerin en sıcak noktalarını birleştiren eğriye termik ekvator denir.


    alıntı


  4. #4
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Ce: Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları

    Atmosferdeki Nem Oranı

    Atmosferdeki nem;
    ·Güneşten gelen ve yeryüzünden yansıyan ışınları emerek tutar.
    ·Yeryüzünün aşırı ısınıp soğumasını önler.
    ·Isınıp soğumanın yavaş ve dengeli olmasını sağlar. Bu nedenle nemli bölgelerde günlük ve sıcaklık farkları daha azdır.

    Okyanus Akıntıları

    Enlemin etkisine bağlı olarak, ekvatoral bölgeden gelen akıntılar sıcak su, kutup bölgelerinden gelen akıntılar ise soğuk su taşırlar.
    Sıcak su akıntıları geçtikleri kıyılarda sıcaklığı yükseltici, soğuk su akıntıları ise sıcaklığı düşürücü etki yapar.

    Rüzgarlar

    Rüzgarlar geldikleri yerlerin özelliklerine göre, estikleri bölgelerin sıcaklığını yükseltici ya da düşürücü etki yapar. Bu durum enlemin sıcaklık üzerindeki etkisini gösterir. Örneğin Kuzey Yarım Küre’de yer alan Türkiye’de kuzeyden esen rüzgarlar sıcaklığı düşürücü güneyden esen rüzgarlar sıcaklığı artırıcı etki yapar.

    Zeminin Yapısı

    Karaları oluşturan taş ve toprakların fiziksel özellikleri (rengi, parlaklığı, gözenekliği gibi özellikleri) yeryüzünde ısınma farklılıklarına neden olur. Ayrıca zeminin bitki örtüsü ile kaplı olup olmaması, bitki örtüsünün yoğunluğu, kar ya da toprak örtüsünün bulunup bulunmaması sıcaklık dağılışı üzerinde etkilidir.
    Bu nedenle taş ve toprakların ısınıp soğuma süreleri farklılık gösterir.
    Örneğin açık renkli ve gevşek yapıya sahip kumsallarda ısınma ve soğuma çabuk gerçekleşir.

    Sıcaklık Kuşakları

    Matematik iklim kuşaklarının sıcaklık etmenlerinin etkisi ile değişikliğe uğraması sonucu belirlenmiştir. Kara ve denizlerin dağılışı bu belirlemede temel etkendir.
    Kuzey Yarım Küre’de karaların daha geniş yer kaplaması, yaz sürelerinin daha uzun olması, sıcak su akıntılarının daha etkili olması ve Güney Yarım Küre’de buzullarla kaplı, geniş Antartika Kıtası’nın bulunması nedeniyle sıcak ve ılıman kuşak Kuzey Yarım Küre’de, soğuk kuşak ise Güney Yarım Küre’de daha geniştir.

    Matematik İklim Kuşakları : Dünya’nın eksen eğikliğine göre belirlendiği için, sınırları dönenceler ve kutup daireleridir.

    Sıcak Kuşakların Özellikleri

    Matematik Kuşaklarının Özellikleri

    Matematik kuşaklarının yer yer değişime uğraması sonucu oluşmuş ve ana çizgileri ile Ekvator‘ a paralel uzanan sıcaklık kuşakları şunlardır:

    Sıcak Kuşak :

    Sıcak kuşakta bulunan yerlerde,

    ·Güneş ışınları yıl boyunca dik ya da dike yakın açı ile gelmektedir. Dönenceler arasındaki yerlere güneş ışınları yılda iki kez (yerel saat 12.00’de) dik açı ile gelir.
    ·Günlük ve aylık sıcaklık farkları çok azdır. Ancak 30° enlemlerinde gece-gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok fazladır.
    ·Aylık ve yıllık sıcaklık ortalamaları 20°C’nin üzerindedir.
    ·Gece – gündüz süreleri yıl boyunca birbirine yakındır.
    ·Alçak yerlerde, yüksek sıcaklık yaşamı olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle yaşmaya ve yerleşmeye en elverişli yerler yükseklerdedir.

    Ilıman Kuşak :

    Ilıman kuşakta bulunan yerlerde,
    ·Güneş ışınları hiçbir zaman dik açı ile gelmez.
    ·Günlük ve aylık sıcaklık farkları belirgindir.
    ·Yıllık sıcaklık ortalaması 20°C’den azdır.
    ·Gece – gündüz süreleri arasındaki zaman farkı artmıştır.
    ·Dört mevsim belirgin olarak yaşanır.

    Soğuk Kuşak :

    Soğuk kuşakta bulunan yerlerde,
    ·Yıllık sıcaklık ortalaması 10°C’nin altındadır.
    ·Gece – gündüz sureleri arasındaki zaman farkı çok fazla olabilir.
    ·Gece ve gündüzlerin sureleri arasındaki zaman farkı çok fazla olabilir.
    ·Gece ve gündüzlerin suresi 24 saatten uzundur.
    ·Güneş ışınlarının gelme açısı küçüktür.
    ·Kutup noktaları, güneş ışınlarını yıl boyunca en fazla 23°27’ lık açıyla alır.

    Sıcaklıkların Gösterimi

    Yeryüzünde ölçülen sıcaklıkların dağılışı izotermlerle haritalarda gösterilir.
    Aynı sıcaklıktaki noktaları birleştiren eğrilere izoterm (eş sıcaklık) eğrisi denir.
    İzoterm (eş sıcaklık) eğrileri karasallığın ve sıcak su akıntılarının etkisiyle enlemlerden sapma gösterir.
    İzoterm haritaları ve yer şekillerinin sıcaklık üzerindeki etkisini gösterebilmek için gerçek sıcaklıklar, enlem etksini gösterebilmek için indirgenmiş sıcaklıklar kullanılarak çizilir ve bu bilgi haritalarda belirtilir.

    Dünya’da ve Türkiye’de Sıcaklığın Dağılışı

    Sıcaklığın yeryüzündeki coğrafi dağılışını ve bu dağılışın nedenlerini yıllık ortalama izoterm haritaları yardımıyla incelemek mümkündür. Aylık ortalama izoterm haritaları ise sıcaklığın aylar arasındaki değişimi hakkında bilgi verir.




    alıntı

  5. #5
    Onursal Üye küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra Baktabul'un Çılgını küppra - ait Avatar
    Üyelik Tarihi
    May 2007
    Bulunduğu Yer
    ÖLüm Sokağı Çıkmazı
    Mesajlar
    7.881
    Blog Yazıları
    83
    Tecrübe Puanı
    107374892

    ;;) Ce: Türkiye Coğrafyası Ders Notları - KPSS Coğrafya Ders Notları

    Dünya’da Sıcaklığın Dağılışı

    Dünya Ocak Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Kuzey Yarım Küre’de Ocak Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Ocak ayı kış mevsimine rastlar.
    En düşük sıcaklıklar Kuzeydoğu Sibirya ve Kanada’da görülür. Buralardaki sıcaklık değerleri yıl boyunca -20°C’nin altındadır.
    Yüksek sıcaklıklar Ekvator ile Yengeç Dönencesi arasında, denizler üzerinde görülür.
    İzoterm eğrileri karalar üzerinde güneye, denizler üzerinde kuzeye doğru sapma gösterir. Bu durum, karaların denizlerden daha soğuk olduğunun kanıtıdır.

    Güney Yarım Küre’de Ocak Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Ocak ayı yaz mevsimine rastlar.
    En soğuk yer Güney Kutbu’dur.
    En yüksek sıcaklıklar Güney Afrika’da Kalahari Çölü’nde, Güney Amerika’da Patagonya Çölü’nde ve Kuzey Avustralya’da görülür.
    İzoterm eğrileri karalar üzerinde güneye, denizler üzerinde kuzeye doğru sapma gösterir.
    50 – 60° güney enlemleri arasında karaların az yer kaplaması nedeniyle izotermler oldukça düzgün uzanır.

    Sonuçlar

    Kuzey Yarım Küre’de izotermlerin gidişi enlemlere uyum sağlamaz. Çünkü bu yarım kürede karalar geniş yer kaplar.
    Güney Yarım Küre’de izotermlerin gidişi daha düzenlidir. Çünkü bu yarım kürede karalar daha az yer kaplar.
    Her iki yarım kürede okyanus akıntıları, izotermlerin enlemlerden sapmasına neden olur.

    Dünya Temmuz Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Kuzey Yarım Küre’de Temmuz Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Temmuz ayı yaz mevsimine rastlar.
    Sıcaklık değerleri yüksektir. Çünkü karalar bu yarım kürede geniş yer kaplar.
    En sıcak yerler, 15. ve 40. paraleller arasındaki karalar üzerindedir.
    İzoterm eğrileri karalar üzerinde kuzeye, denizler üzerinde güneye doğru sapma gösterir.
    0°C izoterm eğrisi, Grönland’ın kuzeyi ve kutup çevresinden geçer.

    Güney Yarım Küre’de Temmuz Ayı Sıcaklık Dağılışı

    Temmuz ayı kış mevsimine rastlar.
    Antartika Kıtası -10°C izoterm eğrisi ile çevrelenmiştir.
    50° - 60° enlemleri arasından geçen 0°C izoterm eğrisi oldukça düzgün uzanışlıdır.
    İzoterm eğrileri, karalar üzerinde Ekvator’a, denizler üzerinde güneye doğru sapma gçsterir.

    Sonuçlar

    Kuzey Yarım Küre’de izotermlerin gidişi enlemlere uyum sağlamaz. Çünkü bu yarım kürede karalar geniş yer kaplar.
    Güney Yarım Küre’de izotermlerin gidişi daha düzenlidir. Çünkü bu yarım kürede karalar daha az yer kaplar.
    Okyanus akıntıları, izotermlerin enlemlerden sapmasına neden olur.

    Dünya Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı

    Sıcaklık Ekvator’dan kutuplara doğru azalır.
    En düşük sıcaklıklar kutup bölgelerindeki karalar üzerindedir.
    Alçak enlemlerde karalar denizlerden, yüksek enlemlerde denizler karalardan daha sıcaktır.
    0° - 45° Kuzey enlemleri arasında sıcaklık değerleri, karaların geniş yer kaplaması nedeniyle Güney Yarım Küre’ye göre yüksektir. 45° Güney enleminden sonra Güney Yarım Küre, Kuzey Yarım Küre’den daha sıcaktır.
    Termik ekvator, Avustralya çevresi dışında Güney Yarım Küre’ye inmez. Çünkü bu yarım kürede soğuk su akıntıları daha etkilidir.
    Kuzey Yarım Küre’de ılıman kuşak okyanuslarının doğu kıyıları batı kıyılarından daha sıcaktır.

    Dünya Yıllık Sıcaklık Farkı

    En düşük sıcaklık farkı enlemin etkisine bağlı olarak Ekvator çevresinde görülür.
    En yüksek sıcaklık farkı 65°C ile Sibirya’da görülür.
    Kanada’nın kuzeyinde ise 45°C’ye ulaşan sıcaklık farkına rastlanır.
    Aynı enlemlerde bulunmalarına karşı Sibirya’da yıllık sıcaklık farkı Kanada’dakinden daha yüksektir.
    Çünkü Sibirya’da karasallığın etkisi daha belirgindir.
    Ilıman kuşak okyanusların batı kıyılarında sıcaklık farkları soğuk su akıntılarının etkisiyle daha yüksektir.

    UYARI : En sıcak ay ile en soğuk ay arasındaki sıcaklık farkına yıllık sıcaklık farkı denir. Bu farklar dönenceler çevresinde, karasal bölgelerde en fazladır. Ekvator çevresinde ve denizel etkilere açık yerlerde ise sıcaklık farkları azalır.




    alıntı

+ Konu Cevapla
1 / 3 Sayfa 1 2 3 SonuncuSonuncu

Benzer Konular

  1. Kpss ders notları indir!!
    By sseebboo in forum KPSS
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 05-18-2011, 15:12
  2. Kpss A İstatistik Olasılık Ders Notları
    By mavidamla in forum KPSS
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 10-13-2008, 16:05
  3. Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 10-13-2008, 09:25
  4. Kpss A Makro İktisat Ders Notları
    By mavidamla in forum KPSS
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 10-13-2008, 09:12
  5. Kpss Anayasa ders notları Özet şeklinde
    By mavidamla in forum KPSS
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 06-01-2008, 17:51

Etiketler

Yetkileriniz

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts

Content Relevant URLs by vBSEO 3.6.0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375